ISSN 1644-0714 e-ISSN 2300-6145

Zootechnica

Volume 6(2), 2007

Original Research Articles

WPŁYW SEZONU NA ZMIANY W BUDOWIE MORFOLOGICZNEJ PLEMNIKÓW WYBRANYCH RAS KNURÓW INSEMINACYJNYCH 

Dorota Banaszewska, Stanisław Kondracki, Anna Wysokińska

Abstract. Badania przeprowadzono na materiale 570 ejakulatów pobranych od 30 knurów ras wbp, pbz, hampshire, duroc i pietrain, po 6 osobników z każdej rasy. Oceną objęto ejakulaty pobierane od każdego wybranego do badań knura przez pierwsze 1,5 roku użytkowania. Ejakulaty do badań morfologii plemników pobierano w odstępach miesięcznych. Z pobranych próbek wykonano preparaty mikroskopowe. Preparaty barwiono metodą bydgoską. W każdym preparacie ocenie morfologii poddano 500 plemników, wyszczególniając plemniki o prawidłowej budowie oraz wykazujące zmiany główne i podrzędne zgodnie z klasyfikacją Bloma. Wykazano, że odsetek plemników o prawidłowej budowie morfologicznej kształtuje się odmiennie u knurów różnych ras w poszczególnych miesiącach roku. Obraz morfologiczny nasienia pobieranego latem i wczesną jesienią jest zwykle gorszy niż w pozostałych porach roku. Knury ras wbp i hampshire są mniej podatne na działanie czynników sezonowych, co przejawia się korzystnym obrazem morfologicznym nasienia o każdej porze roku przy nieznacznej amplitudzie zmian w kolejnych miesiącach roku. Jakość nasienia knurów ras: pbz, duroc i pietrain w większym stopniu ulega wpływom sezonowym.

UŻYTKOWOŚĆ MLECZNA KRÓW ŻYWIONYCH Z ZASTOSOWANIEM SYSTEMU TMR LUB PMR 

Marek Cichocki, Marek Wroński, Rafał Szydłowski

Abstract. Badania przeprowadzono w okresie 2003 i 2004 roku. Materiał do badań stanowiło stado 140 krów mlecznych. Analizowano wpływ systemu żywienia krów TMR lub PMR oraz dolewu rasy holsztyńsko-fryzyjskiej na produkcyjność krów. Wydajność mleka, tłuszczu i białka oraz mleka wyrażonego w kg ECM w przeliczeniu na jeden dzień laktacji różniły się nieznacznie między grupami krów żywionych w systemie PMR lub TMR. Wyniki te wskazują, że wyższa wydajność uzyskana przez krowy żywione w systemie PMR była następstwem jedynie ich dłuższych o ponad miesiąc laktacji. Można w związku z tym stwierdzić, że zastosowane systemy żywienia nie miały wpływu na uzyskane efekty produkcyjne. Niezależnie od zastosowanego systemu żywienia statystycznie istotnie wyższe wydajności mleka, tłuszczu, białka i mleka skorygowanego ECM oraz wydajności przeliczonych na jeden dzień laktacji, uzyskały krowy o ponad 75% udziale rasy holsztyńsko-fryzyjskiej, zaś w grupie krów rasy czarno-białej stwierdzono lepsze efekty produkcyjne przy zastosowaniu systemu TMR

OCENA CECH FIZYCZNYCH I SKŁADU MORFOLOGICZNEGO JAJ KACZEK PEKIN ZE STADA REZERWOWEGO P44 

Dariusz Kokoszyński, Henryka Korytkowska, Bartosz Korytkowski

Abstract. Badania przeprowadzono na jajach kaczek Pekin ze stada rezerwowego P44. Ocenę jakości jaj wykonano w 28., 36. i 44. tygodniu życia kaczek czyli 5., 13. i 21. tygodniu reprodukcji. W każdym terminie oceniano po 30 jaj – łącznie 90 jaj kaczych, zawsze do 24 godzin po zniesieniu. Wraz z wiekiem kaczek zwiększały się masa jaja (z 77,8 do 86,8 g), długość (z 63,5 do 64,8 mm) i szerokość jaja (z 46,4 do 48,9 mm) oraz powierzchnia skorupy (z 86,3 do 92,8 cm2). Nieznacznie zaokrągleniu uległ kształt jaja, a barwa skorupy pociemnieniu. Procentowy udział białka zmniejszył się z 60,4 do 57,1%, a udział żółtka zwiększył z 29,7 do 33,1%. Pogorszeniu uległa jakość białka gęstego wyrażona jednostkami Haugha oraz jakość żółtka określona średnicą.

ZMIANY DOBOWEJ WYDAJNOŚCI MLEKA KRÓW W OKRESIE OKOŁORUJOWYM 

Marian Kuczaj

Abstract. Celem badań było określenie dobowej wydajności mleka krów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej w okresie okołorujowym dla dokładniejszego wyznaczenia momentu skutecznego ich unasieniania. Badano dobową wydajność mleka u 125 krów w okresie okołorujowym w stadzie o wydajności około 7000 kg mleka w laktacji. Poziom mleczności oraz daty występowania 474 przypadków rui pochodziły z danych produkcyjnych dokumentowanych w tym stadzie od stycznia 2004 do grudnia 2005 r. Do analizy wzięto wydajność mleczną krów z 3 dni przed wystąpieniem rui, w dniu rui i 3 dni po niej. W dniu rui obserwowano istotne zmniejszenie mleczności krów o 2,9 kg (11,9%) w stosunku do 3-dniowych okresów przed i po rui. Umaszczenie i genotyp krów, kolejna laktacja i jej stadium oraz klasy wydajności dobowej miały statystycznie istotny wpływ na obniżenie wydajności mlecznej w dniu wystąpienia rui. Różnice w spadku mleczności w dniu rui pomiędzy krowami starymi (powyżej III laktacji) a młodszymi (I, II, III laktacja) oraz pomiędzy krowami najniższej (< 20 kg) i najwyższej (> 30 kg) klasy wydajności dobowej okazały się statystycznie istotne. Spadek mleczności krów w dniu rui (o 11,9%) może być cenną informacją umożliwiającą określenie terminu wystąpienia rui.

OCENA PARAMETRÓW GENETYCZNYCH CECH UŻYTKOWOŚCI MLECZNEJ KRÓW Z UWZGLĘDNIENIEM EFEKTU POZIOMU PRODUKCJI STADA. CZĘŚĆ IV. KORELACJA FENOTYPOWA 

Anna Nienartowicz-Zdrojewska, Jolanta Różańska-Zawieja, Zbigniew Sobek

Abstract. Oszacowano współczynniki korelacji fenotypowej na podstawie danych cech mleczności 488 990 krów ocenianych w latach 1975–1992. Oceny dokonano przy użyciu modelu zwierzęcia (AM). Szczególnie uwagę zwrócono na efekt poziomu produkcyjnego stada. Stwierdzono znaczny wpływ poziomu produkcji na dokładność oceny korelacji fenotypowej. Efekt okręgu okazał się bardzo silnym czynnikiem wpływającym na dokładność oceny. Uzyskane wartości korelacji fenotypowych charakteryzowały się bardzo dużą zmiennością uzyskanych ocen.

EFFECT OF SOME ENVIRONMENTAL FACTORS ON THE RELATIONSHIP BETWEEN CYTOLOGICAL QUALITY OF MILK AND MILK YIELD AND COMPOSITION 

Anna Sawa, Mariusz Bogucki, Wojciech Neja

Abstract. Cows from the active population of the Pomerania and Kujawy regions, calved in 1998–2002, were investigated. Statistical analyses were performed using information on milk yield, fat, protein and lactose content, and somatic cell count in the milk obtained from 846 343 test-day milkings. Correlations between LNSCC and milk traits were calculated within lactation number, stage of lactation, daily yield, season of the year, and herd size. Somatic cell count was found to have a highly significant effect on milk traits. This effect was negative for daily yield and lactose content, and positive for fat and protein content. Factors that have the strongest differentiating effect on the relationship between LNSCC and daily milk yield were the age of cows and lactation period. A stronger relationship was found between LNSCC and milk yield in older cows (>4 lactations) and in cows in the final period of lactation (>10 months). Season of the year had a weak differentiating effect on the relationship between LNSCC and daily yield and had a stronger effect on the relationships between LNSCC and fat and protein content. For LNSCC and fat content, the highest correlations were obtained in the autumn and winter months. For LNSCC and protein content, the correlations were highest in the spring and summer period.