Acta Scientiarum Polonorum seria Zootechnica

Wydanie 17(2), 2018

Artykuły przeglądowe

Wykorzystanie ziół w żywieniu zwierząt gospodarskich 

Aleksandra Paskudska, Dorota Kołodziejczyk, Stanisław Socha

Abstrakt. Wycofanie antybiotykowych stymulatorów wzrostu (ASW) z listy dozwolonych dodatków paszowych zmusiło hodowców do poszukiwania alternatywnych, a zarazem bezpiecznych zamienników. W grupie tej znalazły się między innymi probiotyki, synbiotyki, enzymy i proenzymy, związki mineralne, kwasy organiczne i nieorganiczne, a także fitobiotyki, czyli preparaty pochodzenia roślinnego pozyskiwane z ziół. Zioła lecznicze zawierają w swoim składzie wiele związków biologicznie czynnych i w różnych kombinacjach, dzięki czemu mają szeroki zakres oddziaływania w organizmie zwierząt. W pracy dokonano charakterystyki ziół leczniczych wykorzystywanych w żywieniu zwierząt gospodarskich: bydła, drobiu i trzody chlewnej. Badania naukowe potwierdziły skuteczność preparatów ziołowych i dowiodły, że można zastąpić nimi antybiotyki. Fitobiotyki miały pozytywny wpływ na zdrowie zwierząt, jakość i ilość pozyskiwanych surowców od zwierząt gospodarskich: bydła (użytkowość mleczna i mięsna), trzody chlewnej (użytkowość mięsna i użytkowość rozpłodowa) i drobiu (użytkowość nieśna u kur i brojlerów kurzych). Szczególnie zauważalny był lepszy stan zdrowia zwierząt po zastosowaniu ziół i preparatów ziołowych. Oceniano to na podstawie analizy morfologicznej krwi, jej składu porównując ze zwierzętami, które nie otrzymywały w dawce pokarmowej ziół. Zainteresowanie stosowaniem fitobiotyków będzie wzrastało ze względu na ich naturalne pochodzenie, wyższą świadomość konsumentów i wzrastający popyt na żywność ekologiczną. Dla osiągniecia pożądanych efektów nie wystarczy zastępowanie antybiotyków ziołami czy dodawanie ich do pasz. Należy zadbać o właściwie skomponowaną dawkę pokarmową, dobrostan zwierząt i odpowiednią profilaktykę weterynaryjną.

Oryginalne prace twórcze

Praca psa w AAI – analiza dobrostanu i komunikacji człowiek–pies 

Magdalena Rogoza, Agnieszka Boruta

Abstrakt. W pracy dokonano analizy zachowania dobrostanu psów oraz komunikacji człowiek-pies podczas pracy w terapii z udziałem zwierząt (AAI - Animal Assisted Intervention) na terenie Polski. Analizę przeprowadzono poprzez kwestionariusz utworzony w Google Forms. Analizowano: charakterystykę psa, charakterystykę właściciela/przewodnika, pracę psa oraz komunikację człowiek – pies. Pytano o: czas pracy psa, częstotliwość pracy psa w ciągu dnia i tygodnia, doświadczenia przewodnika oraz znajomości sygnałów uspokajających wysyłanych przez psa. Do analizy statystycznej wykorzystano Microsoft Office Excel 2007 oraz IBM SPSS Statistics 24. W badaniu uczestniczyło 64 respondentów. Wyniki wskazują, iż temat dobrostanu psów w AAI jest tematem niechętnie podejmowanym przez wielu przewodników psów. Konieczne jest stworzenie regulacji prawnych dotyczących wykonywania zawodu kynoterapeuty, uregulowanie takich kwestii jak: czas pracy psa z podziałem na aktywność bierną i czynną zwierzęcia; częstotliwość pracy psa w ciągu dnia i tygodnia; znajomość behawioru psów (m.in. sygnały uspokajające, mowa ciała psa); wiek rozpoczęcia pracy psa; wiek zakończenia pracy psa.

Produkcyjność kur nieśnych w różnych systemach chowu 

Zofia Sokołowicz, Józefa Krawczyk, Magdalena Dykiel

Abstrakt. Celem badań była ocena produkcyjności kur różnego pochodzenia i statusu hodowlanego (mieszańce towarowe, rasy rodzime i Araucana) w chowie ściółkowym, wybiegowym i ekologicznym. Przeprowadzono trzy doświadczenia, w których materiał badawczy stanowiło łącznie 1200 kur w tym kury rasy rodzimej Zielononóżka kuropatwiana (Z-11), kury Rhode Island Red (R-11) i Sussex (S-66) objęte w Polsce programem ochrony zasobów genetycznych zwierząt oraz kury rasy Araucana spotykane w chowie amatorskim lub ekologicznym, a także zestaw towarowy o handlowej nazwie Hy-line Brown, typowe dla chowu intensywnego. Stwierdzono istotny wpływ systemu chowu i genotypu kur na produkcyjność. Kury zestawu towarowego o handlowej nazwie Hy-line Brown osiągnęły najlepsze wyniki nieśności w systemie ściołowym i ekologicznym, przy znacznie większym poziomie upadków w porównaniu z pozostałymi nioskami. W chowie wybiegowym wśród kur R-11 nie odnotowano żadnych upadków i równocześnie najlepszą nieśność i najniższę zużycie paszy na 1 jajo. Chów kur Araucana w warunkach ekologicznych był nieefektywny, bowiem nioski uzyskały najmniejszą nieśność przy największym zużyciu mieszanki paszowej w przeliczeniu na 1 jajo.

Częstotliwość spożycia mlecznych napojów fermentowanych i czynniki wpływające na ich wybór przez konsumentów 

Anna Sawa, Joanna Feldheim, Sylwia Krężel-Czopek

Abstrakt. Materiały do badań pochodziły z anonimowego sondażu internetowego na temat częstotliwości spożycia różnych mlecznych napojów fermentowanych oraz preferencji respondentów odnośnie kryteriów decydujących o ich zakupie, przeprowadzonego w styczniu 2017 r., w grupie 271 konsumentów. Wykazano, że spożywanie mlecznych napojów fermentowanych deklarowało 83,8% ankietowanych, niezależnie od ich statusu społeczno-demograficznego (płeć, miejsce zamieszkania, wykształcenie, status społeczny). Najczęściej spożywano jogurt (40% ankietowanych 3-5 razy w tygodniu), następnie kefir i maślankę (rzadziej niż raz w tygodniu). Respondenci, podczas zakupów, kierowali się przede wszystkim jakością produktu, jako najważniejsze kryterium uznając smak (4,48 pkt.) następnie trwałość (4,27 pkt.) i wartość odżywczą (3,82 pkt.) oraz prozdrowotną (3,53 pkt). Marginalne znaczenie miała reklama (1,94 pkt.). Przy tworzeniu nowych rodzajów mlecznych napojów fermentowanych warto skupić się na udoskonalaniu i uatrakcyjnianiu ich smaku, równolegle zwracając uwagę na trwałość produktu.