Acta Scientiarum Polonorum seria Zootechnica

Wydanie 16(3), 2017

Oryginalne prace twórcze

Udział wybranych frakcji białkowych oraz skład mleka krów w zależności od wieku, wydajności i fazy laktacji 

Anna E. Zielak-Steciwko, Marzena Kęsek, Ewa Pecka-Kiełb

Abstrakt. Mleko składa się z ponad 400 kwasów tłuszczowych, około 100 białek i peptydów, laktozy, witamin i minerałów. Składniki te charakteryzuje wysoka biodostępność oraz właściwości prozdrowotne u ludzi. Wpływają one również na technologiczną przydatność mleka w przetwórstwie. Celem pracy było określenie wpływu wieku, wydajności oraz fazy laktacji na skład mleka ze szczególnym uwzględnieniem udziału frakcji białkowych w mleku krów rasy polskiej holsztyńsko fryzyjskiej. Materiał do badań stanowiły próby mleka pobrane od pierwiastek (P; n = 60) i wieloródek (M; n = 60) będących w różnych fazach laktacji (I – 30–60 dni; II – 90–120 dni; III – 210–240 dni), z podziałem na krowy o niskiej (L; <30 kg) i wysokiej (H; >30 kg) wydajności. Odnotowano niższy (P  ≤  0,01) poziom α-kazeiny w mleku krów ML I i MH I w porównaniu do mleka pierwiastek w I fazie. W mleku krów PH III odnotowano niższy (P  ≤  0,05) udział α-laktoalbuminy w porównaniu do mleka krów w I fazie laktacji we wszystkich grupach. Zaobserwowano, że mleko w kolejnych fazach laktacji charakteryzowało się wyższą zawartością laktoferyny. Liczba komórek somatycznych była wyższa u wieloródek w porównaniu do pierwiastek. Uzyskane wyniki można wyjaśnić większą liczbą zapaleń gruczołu mlekowego u starszych krów, w związku z tym wzrasta poziom składników przeciwbakteryjnych oraz faktem, że w kolejnych fazach laktacji gruczoł mlekowy staje się coraz bardziej podatny na infekcje.