Acta Scientiarum Polonorum seria Zootechnica

Wydanie 13(4), 2014

  1. Title page
  2. Editorial page

Artykuły przeglądowe

Selen w żywieniu przeżuwaczy 

Barna Kruzhel, Małgorzata Bąkowska, Stakh Vovk, Ewa Nowakowska, Pavkovych Sergei

Abstrakt. Liczne wyniki badań wskazują, że na większości obszarów istnieją niedobory selenu w środowisku. Wskaźnikiem zaopatrzenia organizmu w selen może być jego stężenie w surowicy lub krwi (przyżyciowo), jak i również jego zawartość w wątrobie oraz nerkach (pośmiertnie). Najczęściej stosowanym kryterium oceny statusu selenowego u zwierząt gospodarskich jest jego zawartość w surowicy lub krwi. Ważne jest, aby uzupełniać niedobór selenu u zwierząt bytujących w regionach niedoborowych, zwłaszcza u przeżuwaczy, gdyż długotrwały deficyt tego pierwiastka może doprowadzić do licznych schorzeń.

Oryginalne prace twórcze

Wpływ zmiany systemu doju na wydajność dobową krów i jakość cytologiczną mleka 

Mariusz Bogucki, Anna Sawa, Wojciech Neja

Abstrakt. Celem pracy była analiza wpływu zmiany systemu doju (z hali udojowej na robota udojowego) na wydajność dobową krów i jakość cytologiczną mleka. W obliczeniach statystycznych wykorzystano procedury GLM i FREQ z pakietu SAS. Stwierdzono, że zmiana systemu doju spowodowała krótkotrwały spadek wydajności dobowej i wzrost liczby komórek somatycznych w mleku. Biorąc pod uwagę dłuższy (12 miesięczny) okres czasu wykazano wzrost (P ≤ 0,01) wydajności dobowej – z 27,7 kg mleka u krów dojonych w hali udojowej do 31,1 kg mleka przy doju robotem. Zmiana systemu doju z hali udojowej na dój automatyczny miała pozytywny wpływ na liczbę komórek somatycznych w mleku (wartość logarytmu naturalnego liczby komórek somatycznych uległa obniżeniu z 12,44 do 11,97). Udział próbek mleka z niskim poziomem komórek somatycznych (do 100 tys. · ml–1 i od 101 do 200 tys. · ml–1) wzrósł – odpowiednio o 2,84 i 7,52%, natomiast udział próbek mleka z wysokim poziomem komórek somatycznych (powyżej 400 tys. · ml–1 mleka) uległ obniżeniu o 5,68%.

Porównanie zawartości składników mineralnych i cech fizycznych w okrywie włosowej jednorocznych lisów polarnych pochodzących z różnych ferm 

Ryszard Cholewa, Mirosław Mleczek, Dorota Kołodziejczyk, Stanisław Socha

Abstrakt. Celem badań była analiza zawartości składników mineralnych i cech fizycznych w okrywie włosowej jednorocznych lisów polarnych pochodzących z różnych ferm. Na fermach w województwie wielkopolskim (dwie) i zachodniopomorskim (jedna) pobrano zimą ze środka grzbietu próbki okrywy włosowej od 86 jednorocznych samic lisa polarnego niebieskiego. Zebrane próbki poddano analizie na zawartość Mg, K i Ca metodą atomowej spektrometrii emisyjnej (AES), Cd, Cu, Co, Cr, Fe, Mn, Ni, Pb oraz Zn metodą atomowej spektrometrii absorpcyjnej z atomizacją w płomieniu (FAAS) oraz As i Se metodą spektrometrii atomowej z generowaniem wodorków (HGAAS). Zawartość składników mineralnych w okrywie lisów z fermy w woj. zachodniopomorskim była wyraźnie większa (powyżej 10%) niż w okrywie lisów z obu ferm w Wielkopolsce. Na obu fermach wielkopolskich zawartość składników mineralnych była zbliżona, przy nieco mniejszym jej poziomie na jednej z nich, z wyjątkiem K, Ca, Co, Fe, Cd i As. Co świadczy o zróżnicowanej zawartości składników mineralnych w zależności od fermy oraz może też dowodzić o wpływie warunków środowiskowych na ten skład. Mogło to mieć też związek z cechami fizycznymi okrywy, przede wszystkim z barwą pokrywy (długością pasa ciemnego) i długością włosów.

Zawartość składników mineralnych w okrywie lisów pospolitych (Vulpes vulpes L.) różnych odmian barwnych i ich mieszańców a właściwości wytrzymałościowe ich włosów 

Ryszard Cholewa, Mirosław Mleczek, Dorota Kołodziejczyk, Stanisław Socha

Abstrakt. Celem badań było oznaczenie ilościowe składników mineralnych w okrywie lisów pospolitych i próba zestawienia ich zawartości z właściwościami wytrzymałościowymi pojedynczych włosów Badania wykonano na 122 próbkach włosowych lisów pospolitych różnych odmian i ich mieszańców pobranych od 61 zwierząt żywych ze środka grzbietu i prawego boku w okresie jesienno–zimowym na fermie w woj. wielkopolskim. Pochodziły one od 11 samic srebrzystych, 7 samic i 3 samców platynowych, 8 samców platyno-pastelowych, 10 samic i 4 samców pastelowych, 3 samic krzyżaków oraz od 11 samic i 4 samców płomienistych. Zebrane próbki poddano analizie na zawartość Mg, K i Ca metodą atomowej spektrometrii emisyjnej (AES), Cd, Cu, Co, Cr, Fe, Mn, Ni, Pb oraz Zn metodą atomowej spektrometrii z atomizacją w płomieniu (FAAS). Koncentracja składników mineralnych okrywy włosowej lisów pospolitych różnych odmian była zróżnicowana na grzbiecie i boku samic i samców. Najwięcej składników mineralnych w okrywie samic było na obu okolicach ciała w okrywie lisów srebrzystych, a najmniej – w okrywie krzyżaków. W okrywie samców więcej składników mineralnych było na obu okolicach boku u lisów platynowych niż pastelowych i pozostałych odmian barwnych. Największe wskaźniki wytrzymałościowe wśród zwierząt powyższych odmian barwnych miały lisy pastelowe.

Wpływ dodatku kwasu mlekowego do wody pitnej na stan higieniczny i jakość mięsa kurcząt brojlerów 

Małgorzata Jakubowska, Józefa Gardzielewska, Tadeusz Karamucki, Artur Rybarczyk, Danuta Czernomysy-Furowicz, Paulius Matusevičius

Abstrakt. Celem pracy było sprawdzenie czy podanie 0,4% wodnego roztworu kwasu mlekowego kurczętom brojlerom w trakcie obrotu przedubojowego wpływa na obniżenie poziomu skażenia mięsa drobnoustrojami oraz technologiczną jakość mięsa. Przebadano 60 sztuk kurcząt brojlerów Ross 308, które na 12 godzin przed ubojem poddano głodówce przedubojowej. Ptaki podzielono na grupę kontrolną która dostawała do picia czystą wodę oraz grupę doświadczalną której podawano do picia 0,4% wodny roztwór kwasu mlekowego. Dwadzieścia cztery godziny po uboju, z mięśni piersiowych tuszek kurcząt pobrano próby do określenia ogólnej liczby mezofilnych bakterii tlenowych i bakterii rodzaju Salmonella ssp. i Campylobacter. W przebadanym materiale nie stwierdzono występowania bakterii z rodzaju Salmonella ssp. i Campylobacter. Podanie kurczętom do picia 0,4% wodnego roztworu kwasu mlekowego na 12 godzin przed ubojem wykazało korzystną tendencję do zmniejszenia liczby drobnoustrojów tlenowych w mięśniach piersiowych kurcząt brojlerów. Średni poziom bakterii tlenowych w mięśniach kurcząt grupy kontrolnej wynosił 5,2 x 105, a doświadczalnej był prawie dwukrotnie niższy i wynosił 2,7 x 105. Zastosowanie wodnego roztworu kwasu mlekowego nie miało wpływu na jakość technologiczną mięsa.

Efektywność stosowania nasion bobiku i suszonego wywaru kukurydzianego jako częściowych zamienników poekstrakcyjnej śruty sojowej w żywieniu świń rasy puławskiej 

Anna Milczarek, Maria Osek

Abstrakt. Celem badań było określenie wyników tuczu i wartości rzeźnej świń oraz cech fizycznych mięsa rasy puławskiej żywionych mieszankami zawierającymi bobik niskotaninowy lub suszony wywar kukurydziany (DDGS). Trzydzieści zwierząt podzielono na 3 równoliczne grupy: kontrolną (I) i dwie doświadczalne (II i III). Świnie utrzymywano w kojcach zbiorowych i żywiono ad libitum, tymi samymi mieszankami przez cały tucz. W mieszance dla zwierząt grupy kontrolnej jedynym surowcem wysokobiałkowym była śruta poekstrakcyjna sojowa, natomiast w mieszankach dla grup doświadczalnych 1/3 białka śruty poekstrakcyjnej sojowej zastąpiono bobikiem (grupa II) lub DDGS (grupa III). Wprowadzenie 10% bobiku niskotaninowego do mieszanki dla tuczników nie wpłynęło na dobowe przyrosty masy ciała, natomiast zastosowanie takiej samej ilości suszonego wywaru kukurydzianego w mieszance istotnie (P ≤ 0,05) obniżyło przyrosty, a w konsekwencji końcową masę ciała świń. Nie zanotowano wpływu pasz doświadczanych na umięśnienie i otłuszczenie tusz. Mięsień longissimus świń żywionych mieszanką z DDGS charakteryzował się największym wyciekiem naturalnym po 48 i 72 godzinach od uboju (P ≤ 0,05) oraz najmniejszym wysyceniem barwy żółtej b* (P ≤ 0,05).

Ocena wpływu czynników demograficznych na szanse przetrwania reintrodukowanych małych stad żubra 

Agnieszka Suchecka, Wanda Olech, Magdalena Łopieńska

Abstrakt. Celem pracy było znalezienie optymalnej grupy założycielskiej do tworzenia nowych stad żubra. Symulacje rozwoju stad obejmujące okres 20 lat przeprowadzono przy pomocy programu VORTEX. Oceniano wpływ wielkości i proporcji płci w stadzie początkowym N0 (M:F) oraz pojemności środowiska (K) na tempo wzrostu nowopowstałych populacji. Analizowano również poziom zachowanej zmienności genetycznej (EH) i ryzyko wymarcia (PE) nowopowstałej populacji. Dowiedziono, że najkorzystniejsze z punktu widzenia zarówno tempa rozwoju, poziomu zachowanej heterozygotyczności, jak i najmniejszego ryzyka wymarcia populacji są grupy założycielskie z niewielką przewagą samic. Wpływ pojemności środowiska na tempo wzrostu nowej populacji był widoczny tylko w najliczniejszych grupach założycielskich.

Doniesienia

Problemy we współpracy z hodowcami i właścicielami psów na przykładzie próby oszacowania częstości entropium u psów rasy ogar polski 

Marta Książek, Joanna Gruszczyńska, Beata Grzegrzółka

Abstrakt. Entropium objawiające się podwinięciem powiek dotyczy wielu ras psów, jednakże charakter dziedziczenia tego schorzenia nie jest jeszcze poznany. U psów rasy ogar polski schorzenie to wydaje się być poważnym problemem. Rasa ta liczy obecnie 1000 osobników, odznacza się małą zmiennością genetyczną, oraz nierównym bilansem udziału członków założycieli w populacji. Pierwsze badania entropium u psów rasy ogar polski w Polsce przeprowadziła Łuczak w 2002 roku i stwierdzono, że wśród 100 przebadanych psów tylko 29 było zdrowych. Dalsze badania wykazały, iż z 74 psów u 17 stwierdzono entropium. Celem niniejszej pracy było zbadanie występowania entropium w populacji psów ogar polski. Do hodowców i właścicieli psów rasy ogar polski w 2012 r. wysłano 158 listów z prośbą o informacje na temat stanu powiek psów, przekazano je wyżej wspomnianym osobom podczas Międzynarodowej Wystawy Psów Rasowych w Warszawie (lipiec 2012 r.). Pismo to zostało także umieszczone na forum rasy ogar polski (http://www.ogarkowo.pl). Mimo tak usilnych starań, autorki otrzymały jedynie informacje dotyczące 19 psów od 18 osób. W świetle uzyskanych wyników, nasuwa się wniosek, że hodowcy i właściciele psów rasy ogar polski, a nawet zarząd klubu tej rasy nie byli/ nie są zainteresowani podawaniem informacji na temat przypadków wystąpienia entropium u psów, które hodują oraz prawdopodobnie ze względów ekonomicznych, eliminowaniem z hodowli osobników chorych. Brak zainteresowania hodowców i właścicieli psów współpracą w tym zakresie uniemożliwia prowadzenie badań dotyczących prześledzenia dziedziczenia tej wady u psów rasy ogar polski.