Acta Scientiarum Polonorum seria Zootechnica

Wydanie 12(4), 2013

Oryginalne prace twórcze

Współzależność cech okrywy włosowej z różnych partii ciała u lisów polarnych (Alopex lagopus L.) 

Ryszard Cholewa, Jerzy Gedymin, Stanisław Socha

Abstrakt. Celem pracy było zbadanie możliwości oceny okrywy włosowej lisów polarnych na podstawie zgodności pomiarów laboratoryjnych wykonanych na próbkach włosów z różnych okolic ich futra. Materiał badawczy stanowiły próbki dojrzałej okrywy włosowej 20 dwuletnich samic lisa polarnego niebieskiego, które pobrano w końcu stycznia. Wycięto je przy skórze z 6 miejsc na powierzchni ciała zwierzęcia, które stanowiły: ciemię (między uszami), grzbiet (środek między nasadą ogona a nasadą szyi), bok (poniżej miejsca pobrania próbki grzbietu), brzuch (w połowie odległości między nasadą przednich łap a sromem), ogon (środek strony grzbietowej) oraz podudzie. Próbki poddano pomiarom makro- i mikro-skopowym. Uzyskane wyniki wskazują, że okrywa włosowa lisów polarnych na grzbiecie jest gęściejsza, dłuższa oraz z reguły intensywniej umaszczona niż na brzuchu. Na głowie oraz na kończynach owłosienie jest znacznie krótsze i większy w nim udział mają włosy ościste. Wyniki niniejszej pracy świadczą o bardzo słabej zależności szeregu cech morfologicznych owłosienia między poszczególnymi okolicami ciała. Stwierdzono, że niemożliwa jest ocena obiektywna podstawowych cech strukturalnych i ciemnych wierzchołków włosów w okrywie lisa polarnego na podstawie pomiarów włosów tylko z jednej partii ciała zwierząt.

Analiza cech pokroju królików rasy nowozelandzki biały w fermie hodowlanej 

Dorota Kołodziejczyk, Aldona Gontarz, Stanisław Socha

Abstrakt. Celem pracy była analiza cech pokroju królików w zależności od roku oceny oraz płci zwierząt. Analizą objęto hodowlaną fermę królików znajdującą się w południowo-wschodniej Polsce. Ferma ta specjalizuje się w hodowli królików ras: nowozelandzki biały, termondzki biały, alaska, biały kalifornijski, szynszyl wielki i biały popielniański. Obserwacji poddano 858 zwierząt (741 samic i 117 samców) rasy nowozelandzki biały. Przeprowadzone analizy wariancji wykazały statystycznie wysoko istotny wpływ płci na jakość okrywy włosowej, budowę ciała i typ rasowy. Rok licencji statystycznie wysoko istotnie wpłynął na wielkość królików, masę ciała, jakość okrywy włosowej, specyficzne cechy rasowe, budowę ciała, typ rasowy oraz łączną sumę punktów, jaką uzyskały króliki. Interakcja płci z rokiem oceny wysoko istotnie wpłynęła jedynie na masę ciała, natomiast dla pozostałych analizowanych cech nie stwierdzono statystycznie istotnego wpływu. Zmienność cech mierzona współczynnikiem zmienności osiągnęła wartości od 1,05 do 9,19%. Oszacowane korelacje były dość zróżnicowane, wahały się w przedziale od –0,7715 (między typem rasowym a rokiem licencji) do 0,6017 (pomiędzy budową ciała, a łączną sumą punktów). Zwierzęta poddane analizie charakteryzowały się bardzo dobrymi parametrami budowy i pokroju, o czym świadczy wysoka liczba punktów uzyskanych podczas oceny za poszczególne cechy.

Badanie przy pomocy mikroskopu elektronowego skaningowego morfogenezy brodawek nitkowatych i grzybowatych u królika, Oryctolagus cuniculus f. domestica 

Mirosława Kulawik, Szymon Godynicki

Abstrakt. Zawiązki brodawek grzybowatych obserwowano w 18 dniu rozwoju prenatalnego. Były one rozmieszczone na powierzchni grzbietowej wierzchołka języka i na jego brzegach. Brodawki grzybowate wyglądały jak półkoliste, kopulaste wyniosłości. Od 22 dnia rozwoju prenatalnego, mikroskop elektronowy skaningowy wykazał, że zawiązki brodawek grzybowatych pojawiły się także na trzonie języka przed formującym się wałem języka i po jego bokach. Żadnych zawiązków brodawek nitkowatych nie obserwowano w 22 dniu rozwoju prenatalnego. Jednak po usunięciu nabłonka, zręby łącznotkankowe zawiązków brodawek grzybowatych i nitkowatych były widoczne. Mikroskop elektronowy skaningowy wykazał na powierzchni języka liczne brodawki nitkowate dopiero w 26 dniu rozwoju prenatalnego. Były one rozmieszczone na całej powierzchni grzbietowej wierzchołka i trzonu języka i na jego brzegach. Podczas morfogenezy zanotowano dwa typy brodawek nitkowatych. Jeden typ brodawek nitkowatych był podobny do pojedynczych stożków a drugi miał dodatkowe 3–4 wyrostki. Podobne zmiany dotyczyły kształtu zrębu łącznotkankowego. Brodawki grzybowate zlokalizowane były pośród brodawek nitkowatych. Mikroskop elektronowy skaningowy wykazał trzy typy zrębów łącznotkankowych brodawek grzybowatych. Jeden typ był kształtu buławkowatego, drugi miseczkowatego a kolejny beczułkowatego. W 30 dniu rozwoju postnatalnego, na powierzchni zrębów łącznotkankowych brodawek grzybowatych, od ich wierzchołka w kierunku podstawy przebiegały podłużne i równoległe fałdy.

Wskaźniki odchowu i wartość dietetyczna mięsa kurcząt brojlerów w zależności od kompozycji zbóż w mieszankach natłuszczonych olejem sojowym i lnianym 

Maria Osek, Renata Świnarska, Anna Milczarek, Barbara Klocek, Alina Janocha

Abstrakt. Doświadczenie przeprowadzono na 200 kurczętach brojlerach ROSS 308, które rozdzielono losowo do 5. równolicznych grup (K, D1, D2, D3, D4). Kur-częta żywiono mieszankami Starter (1–21 dni) i Grower/Finiszer (22–42 dni) natłuszczonymi mieszaniną oleju sojowego (3%) i lnianego (3%). Czynnikiem różnicującym grupy były 2 zboża wprowadzone do mieszanek w udziale 1:1 wg układu: grupa K (kontrolna) – kukurydza i pszenica; grupa D1 – pszenica i jęczmień, grupa D2 – pszenica i pszenżyto, grupa D3 – kukurydza i jęczmień, grupa D4 – kukurydza i pszenżyto. Wykazano, że kurczęta żywione mieszankami z pszenżytem w wieku 42 dni uzyskały istotnie (P ≤ 0,01) wyższe masy ciała niż otrzymujące mieszanki z jęczmieniem. Istotnie (P ≤ 0,05) niższym zużyciem paszy w całym okresie odchowu w odniesieniu do grupy kontrolnej charakteryzowały się kurczęta żywione dietami zawierającymi pszenicę i pszenżyto. Stosowane mieszanki nie wpłynęły na umięśnienie i udział skóry z tłuszczem podskórnym w tuszkach, natomiast wykazano istotnie (P ≤ 0,05) mniej tłuszczu sadełkowego w tuszkach kurcząt żywionych mieszankami z udziałem pszenicy i pszenżyta oraz pszenicy i jęczmienia w porównaniu do ptaków z pozostałych grup (K, D3 i D4). Nie stwierdzono wpływu żywienia na udział większości kwasów tłuszczowych w lipidach mięśni nóg, natomiast w mięśniach piersiowych ptaków otrzymujących mieszanki z pszenicą i jęczmieniem wykazano istotne obniżenie ilości kwasu linolenowego oraz zwiększenie stearynowego. Nie odnotowano istotnego oddziaływania kompozycji zbóż w mieszankach na odczyn mięśni, jak też na wyróżniki smakowe, natomiast miały one wpływ na jego barwę.

Dobowy rozkład dojów krów w gospodarstwie wyposażonym w automatyczny systemem doju 

Dariusz Piwczyński, Beata Sitkowska, Joanna Aerts, Magdalena Kolenda

Abstrakt. Badaniami objęto grupę 140 krów będących w laktacjach od 1 do 5, rasy PHF, utrzymywanych w gospodarstwie wyposażonym w automatyczny system doju. Dobowy rozkład dojów (12 dwugodzinnych okresów) analizowano w zależności od: wieku zwierząt (pierwiastki i wieloródki), przeciętnej ilości oddawanego mleka w doju w czasie całej laktacji (<12,5 kg, ≥12,5 kg) i pory roku (wiosna, lato, jesień, zima). Statystyczną analizę danych przeprowadzono za pomocą testu niezależności χ2. Stwierdzono, że dobowy rozkład dojów warunkowany był statystycznie wpływem wszystkich analizowanych czynników. Pierwszy szczyt wzmożonej częstotliwości oddawania mleka przypadał na godziny południowe, zaś kolejny na późnowieczorne, tj. na godziny na ogół odmienne od typowych godziny doju w gospodarstwach niekorzystających z automatycznego systemu doju. Najmniejszą aktywność krów w zakresie częstotliwości doju rejestrowano w typowych godzinach doju gospodarstw, które nie korzystają z automatycznego systemu doju.

Analiza polimorfizmu genu PPARGC1A w odniesieniu do cech tuszy tuczników hybrydowych PIC 

Daniel Polasik, Agnieszka Głodek, Artur Rybarczyk

Abstrakt. Celem niniejszych badań było wykazanie zależności pomiędzy polimorfizmem zlokalizowanym w 8 eksonie genu PPARGC1A (Cys430Ser) a cechami tuszy świń. Eksperyment został przeprowadzony na 350 tucznikach hybrydowych PIC. Polimorfizm analizowano z użyciem metody PCR-RFLP. Frekwencja genotypów była następująca: AA – 0.33, AT – 0.57, TT – 0.1, natomiast alleli: A – 0.62, T – 0.38. W analizowanej populacji zaobserwowano zachwianie równowagi genetycznej Hardy’ego-Weinberga (P ≤ 0,01). Analiza statystyczna wykazała, że tylko jedna z ocenianych cech była powiązana z poszczególnymi genotypami PPARGC1A. Wartość strat chłodzenia (%) dla świń z genotypem TT była statystycznie istotnie (P ≤ 0,05) wyższa niż obserwowana u osobników z genotypami AA i AT.

Ocena wybranych parametrów fizycznych powietrza w okresie jesiennym w stajniach Stadniny Koni Nowielice 

Agnieszka Prokulewicz, Agnieszka Tomza-Marciniak

Abstrakt. Celem badań była ocena temperatury i wilgotności względnej powietrza oraz oświetlenia w okresie jesiennym w stajniach SK Nowielice. Przeprowadzone badania w stajniach SK Nowielice nie wykazały odchyleń analizowanych parametrów od norm zoohigienicznych i nie powodowały obniżenia dobrostanu koni w okresie jesiennym.