Acta Scientiarum Polonorum seria Zootechnica

Wydanie 15(4), 2016

Artykuły przeglądowe

Genetyczne uwarunkowania chondrodysplazji u psa domowego (Canis lupus familiaris) – analiza in silico 

Patrycja Florczuk, Joanna Gruszczyńska

Abstrakt. Chondrodysplazja jest to zaburzenie o podłożu genetycznym związane z nieprawidłowym rozwojem tkanki chrzęstnej. Chore osobniki charakteryzują się karłowatością kończyn oraz rozrostem kości czaszki, jednakże pierwsze objawy choroby pojawiają się dopiero w czasie wzrostu zwierzęcia. Dotychczas prowadzone badania wykazały autosomalny, recesywny charakter chondrodysplazji u psa domowego, dlatego też jedynym sposobem umożliwiającym wykrycie nosicieli w populacji bez prowadzenia kojarzeń testowych są testy genetyczne. Obecnie znane jest podłoże genetyczne chondrodysplazji tylko u psów rasy elkhund szary i karelski pies na niedźwiedzie, a w przypadku innych ras, np. labrador retriever dotychczasowe badania jedynie wykluczyły udział niektórych genów w warunkowaniu tej choroby. Dlatego autorki artykułu zdecydowały się na zaproponowanie genetycznych testów diagnostycznych umożliwiajacych weryfikację nosicieli na podstawie stwierdzonych dotychczas mutacji powodujących chondrodysplazje.

Oryginalne prace twórcze

Poziom wybranych cech użytkowości mlecznej importowanych i krajowych krów rasy montbeliarde urodzonych w różnych sezonach i cielących się w różnym wieku 

Ewa Januś

Abstrakt. Celem badań była analiza cech użytkowości mlecznej importowanych jako jałowice cielne z Francji i urodzonych w Polsce krów rasy montbeliarde z uwzględnieniem sezonu urodzenia i wieku przy pierwszym wycieleniu. Analizie poddano dobową wydajność (w kg i przeliczoną na kg FPCM), zawartość tłuszczu, białka i laktozy, stosunek tłuszcz/białko i liczbę komórek somatycznych w mleku. Wykazano, że krowy urodzone i odchowane w Polsce charakteryzowały się wyższą dobową wydajnością oraz korzystniejszym stosunkiem tłuszczowo-białkowym w porównaniu do importowanych z Francji. Krowy importowane produkowały mleko o korzystniejszym składzie chemicznym. Stwierdzono także, że ze względu na dobową wydajność zarówno w przypadku importowanych, jak i krajowych krów montbeliarde najkorzystniejsze były wycielenia pomiędzy 855 a 915 dniem życia. Wiek przy pierwszym wycieleniu w większym stopniu różnicował wydajność krów krajowych, w porównaniu do krów importowanych. W każdym przedziale wieku przy pierwszym wycieleniu wyższą zawartość tłuszczu w mleku stwierdzano u krów importowanych w porównaniu do urodzonych w Polsce. Krowy importowane przewyższały krajowe również w zakresie zawartości białka, jednak prawidłowość ta dotyczyła tylko tych, których pierwsze wycielenia przypadały do 1038 dnia życia. Liczba komórek somatycznych w mleku może wskazywać na lepszy stan zdrowotny wymion krów urodzonych i odchowanych w Polsce. Zarówno w przypadku krów importowanych, jak i krajowych z wiosenno-letnim sezonem urodzeń związana była wyższa liczba komórek somatycznych. W podsumowaniu należy stwierdzić, że proces aklimatyzacji mógł mieć negatywny wpływ na użytkowość krów importowanych jako jałowice cielne z Francji.

Jakość mięsa kurcząt brojlerów żywionych mieszankami zawierającymi różne udziały i odmiany bobiku 

Anna Milczarek, Maria Osek, Magdalena Pachnik

Abstrakt. Materiał badawczy stanowiły mięśnie nóg pochodzące od 40 kurcząt brojlerów z 5 grup żywieniowych (I, II, III, IV, V). Czynnikiem różnicującym grupy były nasiona bobiku wprowadzone do mieszanek starter/grower, według układu: grupa I (kontrolna) – bez bobiku, grupa II – 8%/15% nasion bobiku wysokotaninowego, grupa III – 16%/22% nasion bobiku wysokotaninowego, grupa IV – 8%/15% nasion bobiku niskotaninowego, grupa V – 16%/22% nasion bobiku niskotaninowego. Wykazano, że wprowadzenie wysoko lub niskotaninowego bobiku do mieszanek dla kurcząt brojlerów nie wpłynęło na zawartość składników podstawowych w mięśniach nóg. Więcej kwasu linolowego C18 : 2(n–6) i linolenowego C18 : 3(n–3), a w sumie wielonienasyconych kwasów tłuszczowych zanotowano w mięśniach kurcząt żywionych mieszankami zawierającymi bobik z tym, że różnicę jako istotną (P  ≤  0,05) statystycznie potwierdzono jedynie między mięśniami ptaków z grupy III, a kontrolnej. W lipidach mięśni kurcząt doświadczalnych zmniejszył się istotnie (P  ≤  0,01) udział nasyconych kwasów tłuszczowych. Istotnie (P  ≤  0,01) niższe wskaźniki aterogenny (AI) i zakrzepowy (TI) wykazano w mięśniach nóg kurcząt otrzymujących mieszanki z bobikiem, zwłaszcza z wyższym jego udziałem. Ponadto wyższy jego udział w mieszance (niezależnie od odmiany) pozytywnie zmodyfikował walory sensoryczne mięśni.

Wpływ wieku i płci ubijanego bydła na wydajność rzeźną i wyniki klasyfikacji EUROP 

Marek Janiak, Anna Sawa, Mariusz Bogucki

Abstrakt. Wpływ kategorii tusz wołowych na wydajność rzeźną i wyniki klasyfikacji EUROP oszacowano na przykładzie 2627 osobników ubitego bydła, wykorzystując procedury FREQE oraz GLM (SAS). Stwierdzono, że najliczniejszymi kategoriami bydła rzeźnego były buhaje (30%) oraz buhajki i krowy (po ok. 28). Najliczniejszą klasą uformowania tusz we wszystkich kategoriach była klasa O (71,91%), następnie R (15,07%), P (11,88%) i U (1,14%). Wykazano umiarkowane otłuszczenie tusz buhajów, zarówno kategorii wiekowej A, jak i B. Wywnioskowano także, że tusze buhajków zazwyczaj charakteryzowały się mniejszym otłuszczeniem, w porównaniu z tuszami jałówek. Stwierdzono zbliżoną wartość współczynnika wydajności rzeźnej buhajków (kategoria A) w porównaniu z jałówkami (kategoria E) (przy P  ≤  0,01), a zatem w przypadku młodego bydła rzeźnego wykazano brak potwierdzonego statystycznie wpływu płci na wydajność. Czynnik wieku w przypadku ubijanych samic (kategorie D i E) znacznie bardziej niż w przypadku ubijanych samców (kategorie A i B) różnicował (P  ≤  0,01) wartości wydajności rzeźnej.

Klasyfikacja trudności wycieleń z wykorzystaniem różnych rodzajów drzew decyzyjnych 

Daniel Zaborski, Witold S. Proskura, Wilhelm Grzesiak

Abstrakt. Celem pracy była klasyfikacja kategorii trudności wycieleń z wykorzystaniem wybranych metod eksploracji danych (drzewa klasyfikacyjne i regresyjne: CART, Chi-square Automatic Interaction Detector: CHAID, Quick, Unbiased, Efficient, Statistical Trees: QUEST) oraz uogólnionego modelu liniowego (GLZ), a także identyfikacja najważniejszych czynników trudności porodu. Przeanalizowano łącznie 1699 rekordów informacyjnych krów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej odmiany czarno-białej. Wyodrębniono trzy kategorie trudności wycielenia (łatwe, średnie i trudne). Odsetek poprawnie zaklasyfikowanych wycieleń przez CART, CHAID, QUEST i GLZ wynosił odpowiednio: 60,20, 65,31, 68,88, 66,33% (wycielenia łatwe), 71,36, 69,01, 64,79%, 69,01% (umiarkowane) oraz 0, 0, 0, 0% (trudne). Najważniejszymi predyktorami trudności porodu były: ranga buhaja – ojca krowy, płeć cielęcia, wiek wycielenia, trudność poprzedniego porodu, kolejna laktacja, dobowa wydajność mleka i kategoria średniej wydajności mleka w gospodarstwie. Drzewa decyzyjne i GLZ charakteryzowały się umiarkowaną jakością. Żaden z modeli nie był w stanie poprawnie wskazać trudnych wycieleń.

Wskaźniki nieśności i wylęgu oraz jakości jaj u gęsi żywionych z wykorzystaniem dodatku suchych jabłkowych wytłoków 

Lesia Fiialovych, Iaroslav Kyryliv

Abstrakt. W artykułe przedstawiono wyniki badań efektywności stosowania suchych jabłkowych wytłoków bez dodatku i z dodatkem chelatu miedzi i cynku w żywieniu gęsi. Eksperymentalnie określono efektywny poziom tych dawek i zbadano ich wpływ na cechy morfologiczne, jakości jaj i poziom produkcyjności u gęsi. Ustalono, że stosowanie w mieszance paszowej dodatku suchych jabłkowych wytłoków zwiększa nieśność u gęsi, sprzyja podwyższeniu wylęgowości z jaj zapłodnionych i zdolności do przeżycia u gąsiąt. Użycie tanich, pełnowartościowych suchych jabłkowych wytłoków może istotnie zwiększyć dochodowość drobiarstwa. Oprócz tego, stwierdzono również, że najwyższy poziom wylęgu z jaj zapłodnionych і zdolności do przeżycia zaznaczał się w grupie żywionej z dodatkiem 7% suchych jabłkowych wytłoków wzbogaconych chelatami miedzi i cynku w mieszance paszowej. Świadczy to, że dodatki te zabezpieczają nie tylko fizjologiczne zapotrzebowanie podstawowych składników odżywczych, ale i w biologicznie aktywnych substancjach, co determinuje odpowiedni poziom produktywności gęsi, a w szczególności sprzyja intensywnemu użyciu substratów dla syntezy głównych elementów jaj.