Acta Scientiarum Polonorum seria Zootechnica

Wydanie 14(2), 2015

Artykuły przeglądowe

Hodowla bydła mięsnego na Ukrainie 

Renata Pilarczyk, Stakh Vovk, Barna Kruzhel

Abstrakt. Większość wołowiny na Ukrainie jest otrzymywana z opasu cieląt pochodzących od krów mlecznych. W ciągu ostatnich dwóch dekad z powodu redukcji bydła, zwłaszcza krów i zmniejszonej wydajności, produkcja wołowiny drastycznie spadła, dlatego też znaczne ilości wołowiny pochodzą z importu. Problem niskiej produkcji wołowiny może być rozwiązany jedynie poprzez rozwój hodowli bydła mięsnego i tworzenie nowych ras mięsnych. Na Ukrainie utworzono pierwsze cztery krajowe rasy mięsne (ukraińską mięsną, wołyńską mięsną, poleską mięsną i południową mięsną) oraz znamenski typ rasy poleskiej mięsnej. W końcowym etapie jest tworzenie ukraińskiego mięsnego simentala. W styczniu 2012 roku najliczniejszą populację bydła mięsnego na Ukrainie stanowiły krowy ras Aberdeen Angus (30%) i wołyńskiej mięsnej (28%), a następnie poleskiej mięsnej (16%) i simental (9%). Największa populacja krów mięsnych znajdowała się w obwodach wołyńskim (26%), czernihowskim (11%), rówieńskim (10%), lwowskim (8%), chmielnickim i żytomierskim (7%).

Uwarunkowania rozwoju rolnictwa ekologicznego w zachodniej Ukrainie na tle doświadczeń Polski 

Stakh Vovk

Abstrakt. Ukraina zajmuje drugie miejsce w Europie (po Rosji) pod względem powierzchni użytków rolnych. Około 70% powierzchni państwa (41,5 mln ha) stanowią użytki rolne, z czego 32 mln ha to grunty orne. Kraje spoza Unii z najniższym udziale powierzchni ekologicznej względem użytków rolnych to Serbia (0,1%), Ukraina (0,7%), Mołdawia (0,9%) oraz Macedonia (1,2%). Ukraina posiada duży potencjał w produkcji żywności metodami ekologicznymi. Istnieje zapotrzebowanie na produkty przyjazne dla środowiska, ale rynek żywności ekologicznej dopiero zaczyna się rozwijać. Na terenie Ukrainy z każdym rokiem wzrasta wielkość powierzchni użytków rolnych, na których prowadzona jest produkcja ekologiczna. Podobną sytuację obserwowano również na terenie Polski. Liczba produktów ekologicznych oferowanych na rynku ukraińskim jest ograniczona. Dopiero na początku 2000 r. na terenie Ukrainy zaczął rozwijać się rynek produktów ekologicznych. Większość ukraińskich gospodarstw ekologicznych zlokalizowanych jest w rejonach Odessy, Chersonu, Połtawy, Winnicy, Zakarpacia, Lwowa, Tarnopola oraz Żytomierza. Ukraińskie gospodarstwa ekologiczne mogą stać się w przyszłości bardziej konkurencyjne dla europejskiego rynku. Szansą dla ukraińskiego rolnictwa ekologicznego jest posiadanie sprzyjających warunków naturalnych do rozwoju tego typu rolnictwa oraz wzrastający popyt na produkty ekologiczne. Obecnie Ukraina zajmuje pierwsze miejsce w regionie Europy Wschodniej pod względem powierzchni upraw ekologicznych.

Oryginalne prace twórcze

Ocena efektu zastosowania dezynfekcji promieniami UV na wylęgowość jaj kurzych i przepiórczych 

Karrar I.A. Al-Shammari, Justyna Batkowska, Magdalena M. Gryzińska

Abstrakt. Celem pracy była ocena skuteczności promieniowania ultrafioletowego (UV) (262 nm, 10 mW ∙ cm–2) stosowanego do dezynfekcji jaj wylęgowych dwóch ras kur: zielononóżki kuropatwianej (GP) i Polbara (Pb) oraz dwóch typów użytkowych przepiórki japońskiej: mięsny (MTQ) i nieśny (LTQ). Oceniano procent zapłodnienia, wylęgowość oraz całkowitą i okresową zamieralność embrionów. Łącznie nałożono 720 jaj wylęgowych dla grup ptaków (GP, Pb, MTQ i LTQ). W obrębie każdego genotypu jaja podzielono losowo na 3 podgrupy. Grupa pierwsza stanowiła kontrolę negatywną (NC), nie dezynfekowaną, grupę drugą dezynfekowano tradycyjnie parami formaliny (F), jaja z grupy trzeciej poddano działaniu lampy promieniowania UV przez 30 minut (UV). Następnie jaja wylęgano sztucznie w aparacie wylęgowym BIOS z zachowaniem standardowych warunków inkubacji. Wyniki wykazały, że jaja dezynfekowane UV nie różnią się znacznie pod względem wylęgowości i ogólnej śmiertelności zarodków w stosunku do grup NC i F, zarówno wśród kur jak i przepiórek. Śmiertelność zarodków zarówno w I, jak i w II okresie inkubacji również była zbliżona dla jaj od GP, Pb and LTQ, aczkolwiek śmiertelność embrionów przepiórczych (niezależnie od typu) w I okresie pozostawała pod istotnym wpływem czynnika doświadczalnego (UV). W drugim okresie inkubacji znacznie niższą zamieralność zarodków odnotowano u LTQ (P  ≤  0.05). Zgodnie z uzyskanymi wynikami wykorzystanie promieniowania UV do dezynfekcji jaj wylęgowych może być równie efektywne jak tradycyjnie wykorzystywana formalina nie wywierając jednocześnie negatywnego wpływu na wylęgowość i rozwój zarodkowy ptaków.

Zmiany wybranych cech jakościowych jaj perlicy w zależności od warunków ich przechowywania 

Dorota Banaszewska, Teresa Bombik, Anna Wereszczyńska, Barbara Biesiada-Drzazga, Krzysztof Kuśmierczyk

Abstrakt. Celem badań była ocena jaj perlic użytkowych w kierunku nieśnym oraz wpływu długości i warunków ich przechowywania na wybrane cechy jakościowe. Materiał badawczy stanowiło 50 jaj perlic szarych utrzymywanych w chowie przyzagrodowym. Pierwszą grupę badawczą stanowiły jaja poddane ocenie jako jaja świeże (10 szt.), w drugim dniu od zniesienia. Pozostałe 40 jaj podzielono na 2 partie po 20 jaj. Pierwszą partię jaj przechowywano w lodówce w temperaturze 6°C, a drugą partię w temperaturze 24°C. Następnie poddano badaniu po 10 jaj z każdej partii, po 14 oraz 28 dniach przechowywania. Średnia masa ocenianych jaj wynosiła od 42,10 do 43,11 g , a ich indeks kształtu od 1,18 do 1,29.W świeżym jaju skorupa stanowi 15,63, białko 51,66, a żółtko 32,71% masy jaja. Przechowywanie jaj zmieniło udział składników morfologicznych w jaju zwiększając w nich udział żółtka i zmniejszając udział białka w jaju, przy istotnym zmniejszeniu masy jaj oraz istotnym zwiększeniu komory powietrznej. Długość okresu przechowywania jaj (do 28 dni od zniesienia) oraz warunki termiczne ich przechowywania wpływają na niektóre cechy składników wewnętrznych, w tym na powierzchnię rozlewu białka rzadkiego zewnętrznego i gęstego, zwiększenie średnicy żółtka z jednoczesnym zmniejszeniem jego wysokości.

Charakterystyka gospodarstw ekologicznych zajmujacych się produkcją jaj konsumpcyjnych na terenie województwa lubelskiego 

Elżbieta Bombik, Katarzyna Łagowska, Marcin Różewicz, Małgorzata Bednarczyk-Szurmak

Abstrakt. Celem podjętych badań była analiza ekologicznych gospodarstw rolnych zajmujących się produkcją jaj konsumpcyjnych na terenie województwa lubelskiego. Badania wykonano w 5 gospodarstwach zlokalizowanych na terenach powiatów łęczyńskiego, puławskiego oraz ryckiego. Badania przeprowadzonych w oparciu o przygotowaną ankietę. Z analizy danych wynika, głównymi powodami podjęcia ekologicznej produkcji drobiarskiej był niski koszt zakupu zwierząt, łatwość adaptacji budynków i wybiegów oraz popularność produktów (jaj, mięsa). W badanych gospodarstwach wiek właścicieli gospodarstwa mieścił się w przedziale od 30 do 40 lat (80% ankietowanych) oraz od 40 do 50 lat (20% ankietowanych). Prowadzący te gospodarstwa to mężczyźni posiadający rodziny. Wykształcenie średnie posiadało 80% respondentów, a 20% wykształcenie wyższe o specjalności agroturystyka. Średnia powierzchnia badanych gospodarstw ekologicznych wynosiła 14.2 ha. W strukturze upraw w badanych gospodarstwach ekologicznych przeważały zboża od 46.7% do 100%. W gospodarstwach istniała możliwość zakupu warzyw, owoców i jaj. W niektórych można było również kupić mleko i jego przetwory oraz przetwory owocowe i warzywne. Wszystkie badane gospodarstwa ukierunkowane były na produkcję jaj kurzych. Do ras kur utrzymywanych we wszystkich gospodarstwach należała Zielononóżka Kuropatwiana. Źródłem pozyskiwania piskląt we wszystkich badanych gospodarstwach był zakup z wylęgarni lub zakup z innego gospodarstwa ekologicznego. W większości badanych gospodarstw liczebność ptaków kształtowała się na poziomie od 100 do 300 osobników. Nieśność w poszczególnych gospodarstwach wynosiła od 90 do 125 jaj od nioski. Kury żywiono systemem tradycyjnym, wykorzystując pasze ekologiczne z własnego gospodarstwa. Ptaki miały dostęp do wybiegów. Utrzymywane były w kurnikach murowanych, w systemie ściołowym. Wszyscy respondenci odpowiedzieli, że promocja ich gospodarstwa oraz wytwarzanych produktów (jaj) jest prowadzona za pośrednictwem rekomendacji klientów. Podkreślili, że stali klienci, którzy stanowili od 70 do 90% kupujących, często przyprowadzali nowe osoby chętne do zakupu produktów ekologicznych Wszyscy prowadzący analizowane gospodarstwa ekologiczne odpowiedzieli, że produkcja drobiu jest opłacalna.

Analiza skuteczności post-elektroforetycznej detekcji białek z użyciem koloidalnego roztworu błękitu coomassie G-250 

Alicja Dratwa-Chałupnik, Adam Lepczyński, Małgorzata Ożgo, Agnieszka Herosimczyk, Katarzyna Michałek, Magdalena Niemcewicz, Anna Pałyszka, Wiesław Skrzypczak

Abstrakt. Ciągłe udoskonalanie elektroforetycznych metod rozdziału białek wymusiło konieczność poszukiwania bardziej czułych i mniej czasochłonnych metod ich wizualizacji. Pomimo pojawienia się na rynku, charakteryzujących się wysoką czułością, barwników fluorescencyjnych, nieustającą popularnością cieszą się barwniki klasyczne, takie jak sole srebra czy błękit coomassie. Bardzo rzadko spotyka się publikacje, w których porównywane są protokoły wykorzystujące ten sam barwnik. Na podstawie wyników badań różnych autorów trudno jest jednoznacznie określić skuteczność danego protokołu barwienia. W związku z powyższym podjęto badania, których celem była ocena (pod względem czułości barwienia, czasochłonności, prostoty wykonania oraz stopnia zagrożenia środowiska) dwóch różnych procedur barwienia białek w żelach poliakrylamidowych z wykorzystaniem Coomassie Brilliant Blue G-250. Przeprowadzona w doświadczeniu analiza porównawcza metod barwienia z użyciem błękitu coomassie G-250 wykazała, wyższą skuteczność detekcji białek z wykorzystaniem protokołu Pinka. Metoda ta jest również mniej czasochłonna od protokołu opracowanego przez Hovinga, a także nie wymaga zastosowania obciążającego dla środowiska metanolu.

Odpowiedź natriuretyka i antynatriuretyka na obciążenie laktozą tygodniowych cieląt 

Alicja Dratwa-Chałupnik, Katarzyna Michałek, Natalia Borus, Paulina Bogusiewicz

Abstrakt. Celem prezentowanych badań było określenie wpływu krótkotrwałego podawania nadmiaru laktozy wraz z preparatem mlekozastępczym na zmianę stężenia przedsionkowego peptydu natriuretycznego (ANP) oraz aldosteronu (ALDO) w osoczu krwi tygodniowych cieląt. Badania przeprowadzono na buhajkach rasy polskiej holsztyno- -fryzyjskiej odmiany czarno-białej. Zwierzęta karmione były dwukrotnie w ciągu dnia preparatem mlekozastępczym w ilości 10% masy ciała. Podczas wieczornego karmienia (pierwszego dnia doświadczenia) oraz podczas porannego karmienia (drugiego dnia doświadczenia) do preparatu mleko zastępczego dodano jednowodną laktozę w ilości 1 g ⋅ kg–1 masy ciała. W prezentowanych badaniach w odpowiedzi na podanie laktozy wraz z preparatem mlekozastępczym obserwowano przeciwstawną tendencję zmian antagonistycznie działających hormonów. Średnia koncentracja ANP przed podaniem laktozy wynosiła 77,46 pg ⋅ ml–1 a ALDO wynosiła 86,28 pg ⋅ ml–1. Po podaży laktozy zaobserwowano wzrost stężenia ANP (83,91 pg ⋅ ml–1 po pierwszej dawce laktozy i 81,46 pg ⋅ ml–1 po drugiej dawce laktozy) oraz zmniejszenie stężenia ALDO (77,69 pg ⋅ ml–1 po pierwszej dawce laktozy i 70,64 pg ⋅ ml–1 po drugiej dawce laktozy). Na podstawie uzyskanych wyników można stwierdzić, że ANP i ALDO skutecznie reagują na obciążenie laktozą tygodniowych cieląt.

Określenie profilu progesteronu w przebiegu cyklu płcio­we­go samic norki amerykańskiej (Neovison vison) 

Małgorzata Dziadosz-Styś, Beata Seremak, Lidia Felska-Błaszczyk, Bogdan Lasota

Abstrakt. Celem pracy była analiza stężenia progesteronu w surowicy krwi samic norek amerykańskich w trakcie przebiegu rocznego cyklu płciowego. W celu określenia profilu stężenia progesteronu u jednorocznych, samic dwóch odmian barwnych: perła (P) i standard czarny short NAP (BV), pobrana została krew od reprezentatywnej grupy 16. losowo wybranych samic. Częstotliwość pobierania krwi była zmienna w zależności od fazy cyklu płciowego, w jakim znajdowały się poddane badaniu samice. Raz w miesiącu krew pobierana była od końca maja do września (okres wczesnego anestrus), natomiast co 14 dni w pozostałych miesiącach roku – od października do grudnia (okres późnego anestrus) oraz w styczniu i lutym w okresie, w którym następuje przygotowanie i wznowienie czynności gonad. Analiza uzyskanych wyników dotyczących stężenia progesteronu w surowicy krwi samic norek wskazuje na wyraźną tendencję spadkową wspomnianego parametru w okresie od maja do października oraz utrzymania najniższych stwierdzonych wartości do drugiej połowy lutego.

Porównanie pokroju oraz wskaźników nieśnych bażantów różnych gatunków 

Lidia Felska-Błaszczyk, Kamil Pohorecki

Abstrakt. Celem niniejszej pracy było porównanie masy ciała i wymiarów ciała wybranych gatunków z rodziny Phasianidae, kontrola nieśności, masy i kształtu jaj. Badaniami objęto bażanty łowne (emph{Phasianus colchicus}), złociste (emph{Chrysolophus pictus}), bananowe (emph{Chrysolophus pictus luteus}), diamentowe (emph{Chrysolophus amherstiae}) oraz królewskie (emph{Syrmaticus reevesi}). Badaniami objęto 50 osobników po 10 z każdego gatunku oraz potomstwo bażantów bananowych i diamentowych, które ważono w wieku 1, 4, 8 i 20 tygodni życia. Pomiary bażantów dorosłych dotyczyły masy ciała, długości ciała, skrzydła i głowy. W czasie trwania sezonu rozrodczego od bażantów z rodzaju emph{Chrysolophus} zbierano jaja, ważono je i obliczano indeksu kształtu jaj. Stwierdzono występowanie wyraźnego dymorfizmu płciowego w masie ciała młodych samic i samców, co zostało potwierdzone statystycznie u bażantów bananowych. Zanotowano szereg różnic statystycznych w masie ciała oraz w wykonanych pomiarach pokroju między analizowanymi gatunkami bażantów oraz między płciami w obrębie gatunku u bażantów dorosłych. Najwyższą masę ciała osiągnęły samce bażanta królewskiego. Najmniejszymi bażantami pod względem wykonanych pomiarów były bażanty bananowe. Bażanty bananowe charakteryzowały się najwyższą liczbą zniesionych jaj w roku 2014, a bażanty diamentowe znosiły natomiast największe jaja.

Wstępna analiza biometrii psów rasy Syberian husky 

Elżbieta Horoszewicz, Marta Król, Roman Niedziółka, Edyta Sweklej

Abstrakt. W populacji rasy Syberian husky brak jest naukowych opracowań dotyczących oceny pokroju w obrębie płci i z uwzględnieniem wieku zwierząt. Dlatego celem pracy była analiza wybranych cech biometrycznych ważnych u rasy Syberian husky w pracy zaprzęgowej. W badaniu pokroju uwzględnionych zostało 13 pomiarów zoometrycznych i na ich podstawie wyznaczono 7 indeksów pokrojowych. Zwierzęta zostały podzielone na trzy grupy wiekowe I: 10–12 miesięcy, II: 24–36 miesięcy, III: 4–8 lat. Analiza wyników wskazała na dość duże zróżnicowanie psów pod względem płci oraz wieku w obrębie grupy badawczej. W grupie I suki były cięższe od swych rówieśników o 15,6%. Dorosłe zwierzęta (grupa III) uzyskały nieco niższą masę ciała jaka jest preferowana przez większość hodowców (psy 28 kg, suki 23 kg). Indeks eurysomii określający kaliber zwierzęcia w obrębie płci różnicował (P  ≤  0,05) grupę I i II na korzyść psów. Wysoko istotne (P ≤ 0,01) różnice stwierdzono w przypadku indeksu długości tułowia, który wyższy był u suk w grupie I o ok. 20 punktów procentowych. Dlatego w przypadku z pomiarów zoometrycznych istotny wpływ miały obwód klatki piersiowej i skośna długość tułowia. Analiza pozostałych pomiarów i indeksów wykazała również różnice, które jednak nie dyskwalifikowały badanej grupy z udziału w zawodach psich zaprzęgów, mogły jedynie wpływać na ich słabsze wyniki startowe.

Analiza pokroju koni użytkowanych w hipoterapii w polskich ośrodkach hipoterapeutycznych 

Jacek Łojek, Michał Pluta, Angelika Cieśla, Anna Domachowska, Natalia Przybyłowicz, Anna Łojek

Abstrakt. Celem pracy było określenie podstawowych parametrów pokroju koni różnych ras używanych do hipoterapii w wybranych ośrodkach hipoterapeutycznych. Materiał stanowiło 47 koni pochodzących z 9 ośrodków: Warszawy (7 koni), Bydgoszczy (6), Lublina i okolic (13), Krakowa i okolic (9) i województwa zachodniopomorskiego (12). Wyróżniono grupy koni posługując się następującymi cechami: płeć (wałach, klacz), wiek (4–9 lat, 10–15, 16–24), typ rasowy (kuc, hucuł, koń mały i duży), wielkość (kuc, duży). W badaniach dokonano analizy pokroju na podstawie 3 podstawowych pomiarów zoometrycznych oraz wyliczonych indeksów budowy, tj. masywności, kościstości i przebudowania. Na podstawie przeprowadzonych badań ustalono, że ośrodki posiadają osobniki, w większości wałachy (64%), wiek 10–15 lat (42,5% badanej populacji) o zróżnicowanej wielkości i wzroście umożliwiającym zaspokojenie potrzeb przyjmowanych pacjentów. Cechy anatomiczne koni i mieszańców w typie kuca w dużej mierze decydują o szczególnej przydatności tego typu rasowego do hipoterapii. Znaczne zróżnicowanie rasowe wykorzystywanych zwierząt w hipoterapii wskazuje na konieczność uwzględniania ich typu rasowego w analizie przydatności tych koni do hipoterapii z punktu widzenia oceny pokroju.

Wpływ diety z inuliną na wskaźniki produkcyjne oraz jakość mięsa przepiórek 

Danuta Majewska, Danuta Szczerbińska, Zofia Tarasewicz, Małgorzata Jakubowska, Józefa Gardzielewska, Krystyna Romaniszyn, Marek Ligocki

Abstrakt. Celem pracy była ocena wpływu diety z inuliną w okresie wychowu na produkcyjne parametry oraz wartość rzeźną przepiórek. Przepiórki w grupach 2 i 3 żywiono mieszankami zawierającymi inulinę na poziomie 1,5% odpowiednio przez 3 i 6 tygodni. Pasza dla grupy kontrolnej nie zawierała tego suplementu. W trakcie doświadczenia rejestrowano masę ciała, spożycie paszy oraz upadki. Po zakończonym doświadczeniu wybrano z każdej grupy po 10 samców i poddano ubojowi. Po skrwawieniu, oskubaniu i wypatroszeniu tuszki zważono a następnie przeprowadzono skróconą dysekcję. W wydzielonych mięśniach piersiowych określono cechy fizykochemiczne oraz przeprowadzono ich ocenę sensoryczną. Uzyskane wyniki wskazują, że suplementacja paszy inuliną, niezależnie od czasu podawania, nie miała wpływu na cechy użytkowe przepiórek, wydajność rzeźną i udział wybranych narządów w masie ciała. Najkorzystniejszy udział piersi z kością i skórą odnotowano w grupie 2 (63.4%). Istotnie (P  ≤  0,01) niższą zawartością tego elementu w tuszce w odniesieniu do obu grup doświadczalnych charakteryzowały się osobniki z grupy kontrolnej (51,35%). U samców z tej grupy stwierdzono również istotnie (P  ≤  0,01) mniejszy udział mięśni piersiowych (27,02%); w grupach 2 i 3 wartości te były na poziomie odpowiednio 29,93 i 28,41%. Istotnie (P  ≤  0,05) niższą ilość cholesterolu w przeliczeniu na 100 g mięsa z piersi, w odniesieniu do grupy kontrolnej (122,4 mg), odnotowano w grupach doświadczalnych 2 i 3 (116,6 i 114,3 mg). Żywienie paszą z dodatkiem inuliny nie miało wpływu na wyniki oceny fizyko-chemicznej oraz atrakcyjność sensoryczną mięsa i bulionu.

Różnice w zawartości mocznika w mleku w laktacji standardowej i okresie przedłużenia laktacji oraz wpływ na środowisko 

Ewa Salamończyk, Piotr Guliński

Abstrakt. Stężenie N mocznika w mleku jest jednym z wielu czynników, które umożliwiają przewidywanie emisji amoniaku z odchodów bydła mlecznego. Celem pracy było zbadanie wpływu wybranych czynników środowiskowych na zawartość mocznika w mleku w laktacji standardowej i okresie przedłużenia laktacji u krów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej odmiany czarno-białej. W badaniach przeanalizowano 30 839 laktacji pełnych, trwających od 306 do 600 dni. Najwyższy odsetek prób mleka z optymalną zawartością białka i mocznika stwierdzono w okresie przedłużenia laktacji (>305 dni). Procent prób mleka, które zawierały od 150 do 270 mg/l mocznika wyniósł 49,26%. Badania wskazują również, na istotne różnice w zawartości mocznika w mleku między laktacją standardową i okresem przedłużenia laktacji u krów w zależności od średniej dobowej produkcji mleka w 305-dniowej laktacji. Oszacowano, że mleko krów produkujących średnio więcej niż 30 kg mleka dziennie zawierało około 12 mg/l więcej mocznika w laktacji standardowej niż mleko krów z tej samej grupy podczas okresu przedłużenia laktacji. Wyniki wskazują na wyższą zawartość mocznika w mleku w drugim okresie laktacji, w mleku krów najmłodszych (od 1 do 4 wycielenia) oraz w mleku krów wysokowydajnych. Stwierdzono, że zawartość mocznika w mleku w okresie przedłużenia laktacji była niższa niż w pierwszych 10 miesiącach po wycieleniu. Ze względu na fakt, że w okresie przedłużenia laktacji dochodzi do obniżenia stężenia mocznika w mleku i tym samym mniejszą emisję amoniaku stwierdzono, że laktacje pełne przedłużone nie mają tak negatywnego wpływu na środowisko.

Wybrane cechy użytkowości tucznej i mięsnej a jakość nasienia u młodych knurów ras czystych i mieszańców 

Jan Udała, Ewa Kwita, Dariusz Gączarzewicz, Jarosław Kuba, Tomasz Stankiewicz, Barbara Błaszczyk, Bogumiła Pilarczyk, Agnieszka Tomza-Marciniak, Małgorzata Bąkowska

Abstrakt. Celem pracy było zbadanie związków między wybranymi cechami jakości nasienia a cechami użytkowości tucznej i mięsnej knurów na początku ich użytkowania rozpłodowego w jednym z zakładów unasienniania zwierząt na Pomorzu. Badania wykonano na 158 knurach ras pbz, wbp i mieszańcach duroc x pietrain w wieku od 9 do 14 miesięcy. Analizowano następujące cechy: objętość ejakulatu (cm3), koncentrację plemników (×106 ⋅ cm–3), procent plemników o ruchu postępowym, ogólną liczbę plemników w ejakulacie, średni standaryzowany przyrost dzienny (g), oszacowaną przyżyciowo mięsność (%) i indeks selekcyjny. Wykazano, że nasienie knurów mieszańców w porównaniu do ras czystych odznaczało się większą koncentracją i ruchliwością plemników ale mniejszą objętością ejakulatu w efekcie czego ogólnie istotnie mniej było w nich plemników. Mieszańce osiągały również największe przyrosty dzienne. Przy podobnej mięsności w trzech grupach, najwyższym indeksem selekcyjnym charakteryzowały się knury wbp. Między objętością ejakulatu i ogólną liczbą plemników w ejakulacie a przyrostami dobowymi, mięsnością i indeksem selekcyjnym wystąpiły zależności dodatnie, natomiast między koncentracją plemników a wymienionymi cechami ujemne. Uzyskane wyniki wskazują, że przy zachowaniu odpowiedniego tempa wzrostu masy ciała i mięsności, możliwe jest pozyskanie od knurów nasienia charakteryzującego się dobrą jakością.

Doniesienia

Zawartość molibdenu w mięśniach jelenia szlachetnego (Cervus elaphus)  

Michał Skibniewski, Ewa M. Skibniewska, Tadeusz Kośla, Marta Kołnierzak

Abstrakt. Celem pracy była ocena zawartości molibdenu w mięśniach szkieletowych jeleni szlachetnych z północno-wschodniej Polski. Próby pobrano od 27 osobników. Zawartość molibdenu określono za pomocą ICP-MS. Zawartość molibdenu w mięśniach analizowano w kontekście korzystnego wpływu, jak też potencjalnego ryzyka dla zdrowia konsumentów. Średnie wartości Mo w mięśniach były na poziomie 0,042 0.007 mg · kg–1 świeżej masy. Uzyskane wyniki były podobne do wartości obserwowanych u innych gatunków wolno żyjących przeżuwaczy i znacznie niższe w odniesieniu do przeżuwaczy udomowionych. Na podstawie uzyskanych wyników, można stwierdzić, że mięso jelenia szlachetnego nie jest dobrym źródłem molibdenu pokrywając zapotrzebowanie żywieniowe człowieka zaledwie w nieznacznym stopniu. Może być ono traktowane jako dodatkowe źródło tego mikroelementu.