Acta Scientiarum Polonorum seria Zootechnica

Wydanie 12(2), 2013

Oryginalne prace twórcze

Ocena jakości jaj i wyników lęgu kur o różnym pochodzeniu 

Zenon Bernacki, Bartłomiej Kaszyński

Abstrakt. Coraz większe zainteresowanie chowem kur ras amatorskich skłania do prowadzenia badań z zakresu oceny ich cech użytkowych. Celem badań była ocena jakości jaj i wyników lęgu trzech ras kur: włoszki kuropatwianej, brahmy srebrzystej i faverolli łososiowej. Jaja poddano ocenie w trzech terminach nieśności. Lęgi przeprowadzono na jajach pochodzących ze szczytu produkcji. Cechy jakości jaj zmieniały się w zależności od terminu nieśności. Największe różnice zaobserwowano w przypadku barwy i wysokości żółtka, masy białka i żółtka oraz grubości skorupy. Między badanymi rasami stwierdzono statystycznie istotne różnice dla indeksu kształtu jaja oraz masy białka i skorupy. Największą statystycznie istotną masą białka i indeksem kształtu cechowały się jaja włoszek (35,99 g i 75,58%), a najmniejszą brahm (33,33 g i 72,21%). Zapłodnienie jaj kur włoszek wynosiło 97,8%, a kur faverolli 100%. Stwierdzono także duży procentowy udział piskląt zdrowych z jaj zapłodnionych i nałożonych. W przypadku kur rasy brahma nie stwierdzono zapłodnionych jaj.

Domestykacja lisa pospolitego (Vulpes vulpes) odzwierciedlona w cechach metrycznych niektórych kości pasa barkowego 

Lidia Felska-Błaszczyk, Piotr Baranowski, Beata Seremak, Katarzyna Pęzińska, Piotr Nowak, Bogdan Lasota, Olga Steller

Abstrakt. Celem badań było porównanie wartości cech morfologicznych elementów obręczy barkowej lisa pospolitego dzikiego i hodowlanego. Badania przeprowadzono na kości ramiennej, promieniowej, łokciowej i łopatce 24 lisów pospolitych dzikich i 20 lisów hodowlanych. Po uboju określono masę ciała i długość naturalną każdego osobnika, a na pobranym odcinku obwodowym przednim wykonano pomiary wymienionych kości, wykonano fotografie rzutów poziomych kości ramiennych i nasad tych kości. Analiza statystyczna wybranych cech szkieletu obręczy barkowej wskazuje na zwiększenie wartości większości cech badanych kości. Osobniki pochodzące z hodowli charakteryzowały się większą masą, ale mniejszą długością ciała. Stwierdzono istotne (P ≤ 0.01; P ≤ 0.05) różnice dymorficzne dla cech długości i szerokości nasad kości ramiennej i promieniowej oraz istotny (P ≤ 0.01; P ≤ 0.05) wpływ pochodzenia lisów na cechy długości tych kości.

Wpływ sezonu na aktywność płciową i jakość nasienia knurów rasy wschodnio-bałkańskiej 

Yordan Marchev, Bogdan Szostak

Abstrakt. Celem niniejszej pracy było określenie wpływu sezonu na zachowania seksualne i jakość nasienia knurów rasy wschodnio-bałkańskiej i zmian w różnych porach roku (kwiecień, sierpień, październik). Badaniem objęto 120 ejakulatów pochodzących od 8 młodych, dojrzałych płciowo knurów. Przed otrzymaniem każdego ejakulatu kontrolowano i rejestrowano czas od momentu wejścia knura do kojca z lochą, znajdującą się w rui i wspięcia się na lochę oraz całkowity czas ejakulacji. Każdy ejakulat oceniono pod kątem objętości, koncentracji i ruchu plemników oraz częstotliwości występowania aglutynacji plemników. Ocenę statystyczną wyników wykonano jednoczynnikową analizą wariancji. Otrzymane wyniki wykazały, że libido knurów nie ulegało zmianom przez cały okres obserwacji. Stwierdzono wpływ sezonu, w którym były pobierane ejakulaty na jakość nasienia knurów. Ejakulaty o największej objętości (228 ml) były produkowane jesienią, a najmniejszą objętość miały ejakulaty pobierane latem (193 ml). W największym stopniu sezon pobierania ejakulatów wpłynął na koncentrację i aglutynację plemników w nasieniu knurów. Różnica w koncentracji plemników (33 mln/ml) pomiędzy dwoma sezonami (latem i jesienią) była istotna przy P ≤ 0,05. Aglutynacja plemników w lecie (27,2%) była ponad 2,5 razy większa w porównaniu z jesienią (10,7%).

Analiza zależności pomiędzy odchowem norcząt (Neovison vison) a liczebnością urodzonych młodych w gnieździe 

Beata Seremak, Lidia Felska-Błaszczyk, Marta Dworecka, Małgorzata Dziadosz-Styś, Bogdan Lasota

Abstrakt. Celem pracy była ocena wpływu liczebności miotu przy urodzeniu na odchów młodych oraz próba ustalenia optymalnej dla odchowu młodych wielkości miotu. Analizie poddano mioty od 390 jednorocznych samic norek 3 odmian barwnych: czarnej, tzw. short NAP (Black velvet), białej Hedlunda (white) i Silverblue. Każdą grupę badawczą stanowiło po 130 norek. W obrębie każdej z grup badawczych przeanalizowano liczebność miotów przy urodzeniu oraz liczbę młodych odchowanych w siódmym dniu po urodzeniu. Podano procentowy udział miotów o różnej liczebności i obliczono przeżywalność młodych norek (również w procentach) w poszczególnych miotach. Z przedstawionej analizy wynika, iż zbyt liczne mioty z jedenastoma, dziesięcioma młodymi nie są odchowywane, i w dużym procencie pozostają w nich od 2- 6 młodych, jedynie w obrębie odmiany Black velvet w miotach takich w dużym procencie zostało po 9 młodych. Ciekawym jest również fakt, iż samice, które urodziły po jednym młodym, często ich nie odchowują. Przeprowadzona analiza pozwala na stwierdzenie, iż najkorzystniejsze dla odchowu są mioty o liczebności od 2. do 9. młodych z obserwowanym różnicami w zależności od odmiany barwnej.

Analiza przebiegu kryć samic norek amerykańskich dopuszczanych do samca każdego dnia w sezonie rozrodczym 

Beata Seremak, Aleksandra Siekierska, Lidia Felska-Błaszczyk, Małgorzata Dziadosz-Styś, Bogdan Lasota, Marta Dworecka-Borczyk

Abstrakt. Celem doświadczenia była obserwacja zachowań samic norki amerykańskiej w okresie rozrodczym. Badanie przeprowadzono na grupie 11 samic odmiany Perła, które w ciągu 13 dni dosadzano codziennie do samców, umożliwiając zwierzętom krycia. Każde skuteczne krycie zostało odnotowane, co pozwoliło na wychwycenie długości naturalnie regulowanej przerwy pomiędzy kojarzeniami, liczby kryć w ciągu całego sezonu rozpłodowego, dodatkowo określono parametry rozrodu: długość ciąży, ilość młodych urodzonych, żywo urodzonych i odchowanych. Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, iż norki mające możliwość codziennych kryć wykazały w większości skłonność do naturalnej 3-5 dniowej przerwy w trakcie sezonu rozrodczego. Stwierdzono wysoką aktywność płciową samic norek w trakcie całego okresu kopulacyjnego w trakcie którego zanotowano, iż większość samic dawała się pokryć 8 lub 9 razy.

Porównanie użytkowości mlecznej krów rasy holsztyńsko-fryzyjskiej odmiany czarno-białej importowanych ze Szwecji z rówieśnicami krajowymi 

Małgorzata Szewczuk, Anna Borcz, Ewa Chociłowicz, Ewa Czerniawska-Piątkowska

Abstrakt. Celem badań było porównanie użytkowości mlecznej oraz wieku pierwszego wycielenia i długości okresu międzywycieleniowego krów rasy holsztyńsko-fryzyjskiej odmiany czarno-białej importowanych ze Szwecji z rówieśnicami krajowymi. Ocenie poddano także przebieg porodu badanych zwierząt i masę ciała nowo narodzonych cieląt. Krowy krajowe osiągnęły większą wydajność mleka i uzyskały korzystniejsze wartości RTB (różnica między zawartością tłuszczu i białka) i SBT (stosunek zawartości białka do tłuszczu) w obu laktacjach. W I laktacji zwierzęta z Polski cechowały się lepszymi wynikami pod względem średniej wydajności i zawartości białka, natomiast korzystniejszą wydajnością i zawartością tłuszczu w mleku odznaczały się krowy importowane (P ≤ 0,01). W II laktacji krowy polskie osiągnęły lepsze wyniki pod względem średniej wydajności białka i tłuszczu oraz zawartości białka i tłuszczu od krów szwedzkich (P ≤ 0,01 i P ≤ 0,05). Pierwiastki importowane ze Szwecji charakteryzowały się wcześniejszym wiekiem I wycielenia (P ≤ 0,01) i dłuższym okresem międzywycieleniowym. Niezależnie od kraju pochodzenia porody były łatwe, bez komplikacji, a masy ciała cieląt zbliżone.