Acta Scientiarum Polonorum seria Zootechnica

Wydanie 12(1), 2013

Oryginalne prace twórcze

Wpływ mieszanek przemysłowych o różnej strukturze na odchów prosiąt i warchlaków 

Kazimierz Bobko, Wioletta Biel, Agnieszka Neska, Roman Petryschak, Jaroslav Pivtorak, Olga Petryschak

Abstrakt. Materiał badawczy stanowiło 20 prosiąt pochodzących z miotów od dwóch loch rasy wbp x pbz kojarzonych z knurem mieszańcem rasy Pietrain x Duroc. Prosięta podzielono na dwie grupy doświadczalne po 10 osobników. Doświadczenie trwało 84 dni, w trakcie którego I grupa doświadczalna otrzymywała paszę w formie sypkiej zaś druga w formie granulowanej dostosowaną do każdego z okresów odchowu. Analizując wskaźnik ADFI w okresie od 5. do 28. dnia zauważalne było niskie, różniące się statystycznie (P ≤ 0,01), pobranie dzienne paszy, które wynosiło 54,3 g dla mieszanki MS − 1 i 63,6 g dla mieszanki MG − 1, a dzienne przyrosty różniły się statystycznie (P ≤ 0,05) na korzyść mieszanki w formie sypkiej. Między 29. a 50. dniem nie zauważono istotnych różnic w żadnym z badanych parametrów lecz wyniki przemawiają na korzyść mieszanki granulowanej. Zanotowano istotną różnicę (P ≤ 0,05) średniego dziennego spożycia paszy w dawce pokarmowej MS − 3 między 51. a 84. dniem w porównaniu z mieszanką MG − 3, podczas gdy wartość ADG nie wykazała istotnych różnic. Analizując cały okres doświadczenia, tzn. od 1. do 84. dnia po odsadzeniu, nie stwierdzono istotnych różnic między mieszanką sypką a granulowaną dla dobowych przyrostów, zużycia paszy czy też końcowej masy ciała.

Występowanie mastitis u krów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej odmiany czarno-białej w zależności od wieku i poziomu wydajności oraz jego wpływ na jakość cytologiczną mleka i przebieg laktacji 

Danuta Borkowska, Ewa Januś, Anna Gajewska

Abstrakt. Celem pracy była ocena wpływu wieku i wydajności krów w laktacji standardowej na częstotliwość występowania laktacji z notowanymi przypadkami mastitis. Określono także wpływ występowania mastitis na liczbę komórek somatycznych w mleku oraz przebieg laktacji. Badania przeprowadzono w stadzie krów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej o wydajności > 8 tys. kg mleka. Objęto nimi 496 laktacji oraz 5405 wyników próbnych udojów. Stwierdzono, że do występowania mastitis u krów predysponowała zarówno kolejność laktacji, jak i poziom produkcji. U wieloródek, w porównaniu z pierwiastkami, częściej stwierdzano laktacje, w których przynajmniej raz w okresie od wycielenia do zasuszenia wystąpiło zapalenie wymienia. Status zdrowotny wymion wpływał istotnie na liczbę komórek somatycznych w mleku. Wystąpienie mastitis nie wpływało na przebieg laktacji krów o niskiej i przeciętnej wydajności. Wyższa wydajność dobowa w przebiegu całych laktacji z mastitis u krów o najwyższym potencjale produkcyjnym wskazywała na największą podatność zwierząt wysokowydajnych na zapalenia gruczołów mlekowych.

Wpływ wybranych czynników pozagenetycznych na wartości podstawowych wskaźników płodności wysokowydajnych krów rasy montbeliarde 

Ewa Januś, Danuta Borkowska

Abstrakt. Celem pracy była analiza wpływu czynników pozagenetycznych na płodność wysokowydajnych krów rasy montbeliarde. Wykazano, że długość odchowu jałowic rasy montbeliarde w objętym analizą stadzie zależała od ich pochodzenia i~sezonu urodzenia. Średni wiek przy I wycieleniu wynosił 908 dni, przy czym u jałowic importowanych pierwsze porody odbywały się przeciętnie o 168 dni później. Najwcześniej cieliły się jałówki urodzone w miesiącach jesiennych, a najpóźniej -- urodzone od marca do maja. Proces aklimatyzacji mógł mieć negatywny wpływ na użytkowość rozpłodową, bowiem u krów importowanych stwierdzono dłuższy okres przestoju pociążowego (PP) i usługi (OU) oraz okresu międzyciążowego (OMC) i~międzywycieleniowego (OMW). Opóźnianie pierwszego wycielenia jałowic istotnie wydłużało okres spoczynku płciowego krów. W kolejnych laktacjach obserwowano tendencję do skracania PP, OU, OMC i OMW. Wydajność za 305 dni powyżej 10 tys. kg FPCM istotnie pogarszała sprawność rozrodu. Zatem przy rekordowych wydajnościach także u krów rasy montbeliarde należy liczyć się z obniżeniem płodności.

Wpływ SNP w genie CYP19 na cechy użytkowości mlecznej krów jersey 

Inga Kowalewska-Łuczak, Emilia Michniewicz, Hanna Kulig

Abstrakt. Celem pracy było zbadanie zależności między poszczególnymi genotypami dwóch SNPs zlokalizowanych w regionie promotorowym genu CYP19 a cechami użytkowości mlecznej. Badaniami objęto 181 krów rasy jersey. Genotypy poszczególnych osobników oznaczano za pomocą metody PCR-RFLP. Frekwencje alleli występujących z najwyższą częstością były następujące: 0,98 (CYP19/PvuII) i 0,94 (CYP19/Cfr13I). Statystyczna analiza wyników badań nie wykazała istotnych zależności między poszczególnymi genotypami w odniesieniu do obydwu analizowanych SNP i cech użytkowości mlecznej. Jednak w przypadku zwierząt o heterozygotycznych genotypach wykazano, że osiągały niższą wydajność mleka oraz cechowały się wyższą zawartością białka i tłuszczu w mleku.

SNP w genie SCD1 w powiązaniu z wartością hodowlaną dla cech użytkowości mlecznej u krów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej 

Hanna Kulig, Inga Kowalewska-Łuczak, Kacper Żukowski, Melania Kunicka

Abstrakt. Celem badań było zbadanie zależności między polimorfizmem genotypu SCD1 a oszacowaną wartością hodowlaną dla cech użytkowości mlecznej (wydajności mleka, tłuszczu i białka, kg oraz zawartością tłuszczu i białka w mleku, %) w stadzie krów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej. Oszacowano częstość występowania genotypów i alleli SNP g.10329C>T zlokalizowanego w eksonie 5. genu SCD1. Analiza statystyczna wykazała, że badany polimorfizm wpływał istotnie na wartość hodowlaną dla zawartości białka (P ≤ 0,01). Wyniki wskazują, że uwzględnienie w selekcji osobników z genotypem SCD1-TT mogłoby przyczynić się do zwiększenia zawartości białka w mleku krów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej. Wymagane jest jednak kontynuowanie badań aby móc zweryfikować uzyskane wyniki.