Acta Scientiarum Polonorum seria Zootechnica

Research Article

Zachowanie koni w sezonie wakacyjnym w zależności od sposobu użytkowania i typu morfologicznego

Angelika Cieśla, Michał Pluta, Paulina Maj

Laboratory of Horse Breeding and Animal Assisted Therapy, West Pomeranian University of Technology, Szczecin, Doktora Judyma 14, 71-466 Szczecin, Poland; Departament of Horse Breeding and Use, University of Life Science in Lublin, Akademicka 13, 20-950 Lublin, Poland

Abstrakt. Celem pracy była ocena wpływu sposobu użytkowania koni szlachetnych oraz kuców i koni prymitywnych, utrzymywanych w tych samych warunkach środowiskowych, na ich zachowanie podczas różnych czynności związanych z użytkowaniem wierzchowym, w sezonie wakacyjnym. Analizie poddano zachowanie 4 koni szlachetnych użytkowanych sportowo, 6 koni szlachetnych użytkowanych rekreacyjnie oraz 9 koni prymitywnych i kuców użytkowanych rekreacyjnie. Wszystkie konie utrzymywane są w tym samym ośrodku jeździeckim. Obserwacje przeprowadzono trzykrotnie: na początku wakacji, w środku sezonu wakacyjnego oraz po wakacjach. W skali od 1 (odmowa /zachowanie negatywne, niepożądane) do 5 pkt (zachowanie całkowicie poprawne, bez zastrzeżeń) oceniano zachowanie koni podczas: zbliżania się obcego człowieka, czyszczenia, pielęgnacji kończyn, zakładania ogłowia, siodłania i jazdy pod siodłem. Natężenie pracy koni użytkowanych sportowo w sezonie wakacyjnym nie odbiegało od intensywności użytkowania poza wakacjami (średnio 1–2 h dziennie). Konie te miały swoich stałych jeźdźców. Konie użytkowane rekreacyjnie pracowały z większym natężeniem w sezonie wakacyjnym (średnio 4 h) oraz użytkowane były przez jeźdźców o różnym poziomie umiejętności. Zachowanie koni szlachetnych użytkowanych sportowo nie uległo zmianom podczas sezonu letniego. Zachowanie koni użytkowanych rekreacyjnie okazało się istotnie gorsze w odniesieniu do grupy koni użytkowanych sportowo i uległo istotnemu pogorszeniu w czasie sezonu letniego. Najwięcej problemów obserwowano podczas pielęgnacji kończyn, zarówno w grupie koni szlachetnych jak i prymitywnych i kuców. W grupie koni prymitywnych i kuców zauważono wyraźniejsze pogorszenie zachowania podczas czyszczenia i jazdy pod siodłem w porównaniu z końmi szlachetnymi, natomiast zachowanie podczas siodłania uległo pogorszeniu w tym samym stopniu w obu grupach koni. By zapobiegać i ograniczyć kształtowanie zachowań niepożądanych u koni, zwłaszcza w przypadku koni użytkowanych rekreacyjnie, konieczna jest stała kontrola i pomoc dydaktyczna instruktorów bądź innych doświadczonych osób podczas zabiegów pielęgnacyjnych i siodłania oraz regularna korekta koni pod siodłem.

Słowa kluczowe: zachowanie koni, użytkowanie wierzchowe, konie szlachetne, prymitywne, kuce

Otrzymano: 28.07.2017

Zaakceptowano: 01.12.2017

Opublikowano online: 14.12.2017

Pełen tekst artykułu (Open Access)
How to cite:
Cieśla, A., Pluta, M., Maj, P. (2017). Horse behavior pattern at holiday time subject to its utilization form and morphological type. Acta Sci. Pol. Zootechnica, 16(4), 5‒10. DOI:10.21005/asp.2017.16.4.01