Acta Scientiarum Polonorum seria Zootechnica

Research Article

Polimorfizm genu białka prionowego w stadach owiec mięsnych i wełnisto-mięsnych w Polsce

Roman Niżnikowski, Grzegorz Czub, Marcin Świątek, Magdalena Ślęzak, Krzysztof Głowacz

1Department of Animal Breeding and Production, Division of Sheep and Goat Breeding, Warsaw University of Life Sciences – SGGW, Ciszewskiego 8, 02-786 Warszawa, Poland; 2Department of Animal Environment Biology, Division of Animal Hygiene and Welfare, Warsaw University of Life Sciences – SGGW, Ciszewskiego 8, 02-786 Warszawa, Poland

Abstrakt. Badania przeprowadzono w latach 2009–2013 w stadach owiec ras wełnisto-mięsnych (merynos polski, merynos polski starego typu, corriedale, owca żelaźnieńska) oraz ras mięsnych (berrichone du cher, suffolk i charolaise). Ocenie poddano zwierzęta w wieku od 2 do 11 lat. Analizy przeprowadzono na materiale 1587 owiec (1230 samic i 357 samców). Na podstawie przeprowadzonych prac badawczych stwierdzono wysoko istotny (P ≤ 0,01) wpływ rasy owiec na frekwencje występowania alleli i genotypów trzęsawki, oraz istotny wplyw (P ≤ 0,05) płci w przypadku frekwencji alleli w obrębie merynosa polskiego starego typu. Wykazano występowanie największej liczby – siedmiu alleli (ALRR, ALRQ, ALHQ, ALRQ, AFRQ, VLRR i VLRQ) u merynosa polskiego, natomiast najniższa liczba – dwóch alleli została stwierdzona u rasy suffolk (ALRR i ALRQ). Aminokwas fenyloalanina kodowany w kodonie 141 wystąpił jedynie w kombinacji allelu AFRQ, natomiast leucyna u sześciu pozostałych. Zidentyfikowano łącznie 17 genotypów trzęsawki, w tym najwięcej, bo po 12 u merynosa polskiego i corriedale, po 5 u owcy żelaźnieńskiej i rasy berrichone du cher, trzech u rasy charolaise i dwóch u rasy suffolk. Stwierdzono bardzo wysoką frekwencję występowania genotypu ALRR/ALRR u ras suffolk i berrichone du cher, wskazując na ich wysoką oporność genetyczną na obie formy trzęsawki. Niskie frekwencje genotypów genetycznie podatnych na trzęsawkę klasyczną stwierdzono u rasy charolaise oraz genotypów podejrzanych, o genetyczną nieoporność na trzęsawkę atypową – u owcy żelaźnieńskiej. Wykazano też sporo uwarunkowań wskazujących na podatność genetyczną na obie formy trzęsawki, u obu ras merynosowych i corriedale, co wymaga opracowania stosownych programów prowadzących do ich wyeliminowania z populacji utrzymywanych owiec, ze szczególnym wskazaniem na merynosa polskiego starego typu.

Słowa kluczowe: owce, PrP, rozkład alleli i genotypów

Zaakceptowano: 15.08.2016

Opublikowano online: 05.05.2017

Pełen tekst artykułu (Open Access)
How to cite:
Niżnikowski, R., Czub, G., Świątek, M., Ślęzak, M., Głowacz, K. (2016). Polymorphism of the prion protein gene in meat and wool-meat sheep breeds in Poland. Acta Sci. Pol. Zootechnica, 15(3), 3‒14. DOI:10.21005/asp.2016.15.3.01