Acta Scientiarum Polonorum seria Zootechnica

Research Article

Wpływ sezonu i systemu utrzymania krów na zawartość tłuszczu w mleku i stopień jego dyspersji

Barbara Mróz, Alina Górska, Alina Adamiak

University of Natural Sciences and Humanities in Siedlce, Poland

Abstrakt. W pracy analizowano wpływ systemu utrzymania krów oraz pory roku na zawartość tłuszczu w mleku i stopień jego dyspersji. Mleko pochodziło od krów rasy HF odmiany cb, utrzymywanych w 7 gospodarstwach indywidualnych środkowo-wschodniej Polski. Dwa gospodarstwa utrzymywały krowy systemem alkierzowym (łącznie 60 krów), natomiast w pięciu krowy były utrzymywane tradycyjnie (łącznie 75 krów). Próbki mleka pobierano osobno od każdej krowy w okresie letnim i zimowym. Latem pobrano 51 prób, natomiast zimą 84 prób mleka. Łącznie pobrano 135 prób mleka. W każdej próbie mleka oznaczano procentową zawartość tłuszczu oraz liczbę i średnicę kuleczek tłuszczowych. Porównując wyniki z dwóch sezonów badań, stwierdzono, że krowy w okresie letnim produkowały mleko o niższej zawartości tłuszczu (4,2%), ale o większej liczbie kuleczek tłuszczowych w 1 ml (4,4 mld) w porównaniu z sezonem zimowym (odpowiednio: 4,6% i 3 mld). Różnice w procentowej zawartości tłuszczu kształtowały się na poziomie P ≥ 0,01, natomiast różnice w liczbie kuleczek tłuszczowych, na poziomie P ≥ 0,05. Latem zaobserwowano też mniejszy udział (6%) niż zimą (10,3%) największych kuleczek tłuszczowych, o średnicy >6 µm. Różnice nie były jednak statystycznie istotne. Analizując wyniki z dwóch systemów utrzymania, odnotowano, że krowy utrzymywane w systemie tradycyjnym produkowały mleko o niższej procentowej zawartości tłuszczu (4,3%) i większej liczbie kuleczek tłuszczowych w 1 ml (3,8 mld) w porównaniu z systemem alkierzowym (odpowiednio: 4,5% i 3,4 mld). Różnice w procentowej zawartości tłuszczu kształtowały się na poziomie P ≥ 0,05, natomiast różnice w liczbie kuleczek tłuszczowych, na poziomie P ≥ 0,01. Mleko pochodzące od krów utrzymywanych systemem tradycyjnym charakteryzowało się mniejszym udziałem (8%) dużych kuleczek tłuszczowych w porównaniu do mleka krów z systemu alkierzowego, gdzie kuleczek takich odnotowano 9,2%. Różnice były statystycznie nieistotne.

Słowa kluczowe: sezon, system utrzymania, mleko, kuleczki tłuszczowe

Zaakceptowano: 10.11.2015

Opublikowano online: 30.04.2017

Pełen tekst artykułu (Open Access)
How to cite:
Mróz, B., Górska, A., Adamiak, A. (2015). Effect of season and production system on bovine milk fat content and dispersion. Acta Sci. Pol. Zootechnica, 14(4), 131‒140.